Mantra 6
Sukta 5.14
Rishi: Atri (Ātreya) (attribution for RV 5.14 generally)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निं घृतेन वावृधुः स्तोमेभिर्विश्वचर्षणिम् । स्वाधीभिर्वचस्युभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निं घृ॒तेन॑ वावृधु॒: स्तोमे॑भिर्वि॒श्वच॑र्षणिम् । स्वा॒धीभि॑र्वच॒स्युभि॑: ॥
Transliteration
agníṃ ghṛténa vāvṛdhuḥ stómebhir viśvá-carṣaṇim | svādhī́bhir vacasyúbhiḥ ||
Translation
They have increased Agni with the clarifying ghee, with hymns—Agni who is for all peoples; with right inward understandings and with words that bear the power of utterance, they strengthen the Flame for the universal working.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम् । घृ॒तेन॑ । व॒वृ॒धुः॒ । स्तोमे॑भिः । वि॒श्वऽच॑र्षणिम् । सु॒ऽआ॒धीभिः॑ । व॒च॒स्युऽभिः॑ ॥अग्निम् । घृतेन । ववृधुः । स्तोमेभिः । विश्वचर्षणिम् । सुआधीभिः । वचस्युभिः ॥agnim | ghṛtena | vavṛdhuḥ | stomebhiḥ | viśva-carṣaṇim | su-ādhībhiḥ | vacasyu-bhiḥ
Word by Word
अग्निम्Agni (as object)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
घृतेनwith ghee
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत- (प्रातिपदिक)
वावृधुःthey have increased / made grow
वावृधुः:
(कर्तृ-क्रिया) — कर्ता अव्यक्तः (यजमानाः/ऋत्विजः)
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने)
स्तोमेभिःwith praises, hymns
स्तोमेभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम- (प्रातिपदिक)
विश्वचर्षणिम्the all-men/ all-peoples’ (one), universal among peoples
विश्वचर्षणिम्:
कर्म (अग्निम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet of Agni)
Rootविश्व- + चर्षणि- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः)
स्वाधीभिःwith good/own insights (devout thoughts)
स्वाधीभिः:
करण
TypeNoun (instrumental plural; ‘insights/intentions’)
Rootस्वाधी- (प्रातिपदिक; ‘स्व’+‘धी’)
वचस्युभिःwith eloquent/praise-bringing (ones/words)
वचस्युभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootवचस्यु- (प्रातिपदिक; ‘वचस्’ से व्युत्पन्न, ‘praise-seeking/eloquent’)