Mantra 3
Sukta 5.14
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
तं हि शश्वन्त ईळते स्रुचा देवं घृतश्चुता । अग्निं हव्याय वोळ्हवे ॥
Samhita Patha (IAST)
तं हि शश्व॑न्त॒ ईळ॑ते स्रु॒चा दे॒वं घृ॑त॒श्चुता॑ । अ॒ग्निं ह॒व्याय॒ वोळ्ह॑वे ॥
Transliteration
táṃ hí śáśvanta ī́ḷate srucā́ deváṃ ghṛ́ta-ścutā́ | agním havyā́ya vóḷhave ||
Translation
For him indeed the ever-striving adore—the god with the ladle that drips with clarified light (ghṛta). Agni they invoke, to carry our offerings: the bearer who transports aspiration to the higher powers.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । हि । शश्व॑न्तः । ईळ॑ते । स्रु॒चा । दे॒वम् । घृ॒त॒ऽश्चुता॑ । अ॒ग्निम् । ह॒व्याय॑ । वोळ्ह॑वे ॥तम् । हि । शश्वन्तः । ईळते । स्रुचा । देवम् । घृतश्चुता । अग्निम् । हव्याय । वोळ्हवे ॥tam | hi | śaśvantaḥ | īḷate | srucā | devam | ghṛta-ścutā | agnim | havyāya | voḷhave
Word by Word
तम्him (that one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
शश्वन्तःthe ever-(devoted) ones; always
शश्वन्तः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootशश्वत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
ईळतेthey praise, they worship
ईळते:
—
TypeVerb
Rootईळ् (ईळते) स्तुतौ/पूजायाम्
स्रुचाwith the ladle
स्रुचा:
करण
TypeNoun
Rootस्रुच् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
घृतश्चुताdripping with ghee
घृतश्चुता:
—
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootघृत-श्चुत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; श्चुत् < √श्च्युत्/√श्चु ‘to drip, flow’)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
हव्यायfor the oblation
हव्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun (purpose/dative)
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
वोळ्हवेfor the carrier (conveyor)
वोळ्हवे:
सम्प्रदान
TypeNoun/Agent (Kṛdanta)
Rootवोळ्हव (कृदन्त-प्रातिपदिक; RV-विकल्पः of वोढव/वोढवे < √वह् ‘to carry’)