Mantra 2
Sukta 5.14
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
तमध्वरेष्वीळते देवं मर्ता अमर्त्यम् । यजिष्ठं मानुषे जने ॥
Samhita Patha (IAST)
तम॑ध्व॒रेष्वी॑ळते दे॒वं मर्ता॒ अम॑र्त्यम् । यजि॑ष्ठं॒ मानु॑षे॒ जने॑ ॥
Transliteration
tám adhvaréṣv īḷate deváṃ mártā amártyam | yájiṣṭhaṃ mā́nuṣe jáne ||
Translation
In the journeys of offering, mortals adore that god, the Immortal—Agni, the most capable of sacrifice within the human kind: the sure leader of our inner rite.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । अ॒ध्व॒रेषु॑ । ई॒ळ॒ते॒ । दे॒वम् । मर्ताः॑ । अम॑र्त्यम् । यजि॑ष्ठम् । मानु॑षे । जने॑ ॥तम् । अध्वरेषु । ईळते । देवम् । मर्ताः । अमर्त्यम् । यजिष्ठम् । मानुषे । जने ॥tam | adhvareṣu | īḷate | devam | martāḥ | amartyam | yajiṣṭham | mānuṣe | jane
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्वरेषुin the sacrifices
अध्वरेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
ईळतेpraises / invokes
ईळते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootईळ् (धातु)
देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मर्ताःmortals
मर्ताः:
कर्ता
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
अमर्त्यम्immortal
अमर्त्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअमर्त्य (प्रातिपदिक)
यजिष्ठम्most worthy of worship / best to sacrifice to
यजिष्ठम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयजिष्ठ (प्रातिपदिक; यज्-धातोः इष्ठ-प्रत्ययेन अतिशयार्थक-विशेषणम्)
मानुषेamong men / in the human
मानुषे:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
जनेpeople, race
जने:
अधिकारण
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)