Mantra 1
Sukta 5.14
Rishi: Atri (Ātreya) (attribution for RV 5.14 generally)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निं स्तोमेन बोधय समिधानो अमर्त्यम् । हव्या देवेषु नो दधत् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निं स्तोमे॑न बोधय समिधा॒नो अम॑र्त्यम् । ह॒व्या दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥
Transliteration
agním stómena bodhaya sam-idhānó amártyam | havyā́ devéṣu no dadhat ||
Translation
Awaken Agni by the hymn—Agni who is kindled, the Immortal. May he place our offerings among the gods: establishing our aspiration in the divine company.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम् । स्तोमे॑न । बो॒ध॒य॒ । स॒म्ऽइ॒धा॒नः । अम॑र्त्यम् । ह॒व्या । दे॒वेषु॑ । नः॒ । द॒ध॒त् ॥अग्निम् । स्तोमेन । बोधय । सम्इधानः । अमर्त्यम् । हव्या । देवेषु । नः । दधत् ॥agnim | stomena | bodhaya | sam-idhānaḥ | amartyam | havyā | deveṣu | naḥ | dadhat
Word by Word
अग्निम्Agni (as object)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
स्तोमेनwith a hymn of praise
स्तोमेन:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम- (प्रातिपदिक)
बोधयawaken / rouse
बोधय:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु) → बोधय (णिजन्त/causative)
समिधानःbeing kindled / kindling
समिधानः:
कर्तृ (अग्निः) विशेषण
TypeAdjective (participle)
Rootसम्-इध् (धातु) → समिधान- (वर्तमान कृदन्त)
अमर्त्यम्immortal
अमर्त्यम्:
कर्म (अग्निम्) विशेषण
TypeAdjective
Rootअ-मर्त्य- (प्रातिपदिक)
हव्याoblations
हव्या:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य- (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
नःour / for us
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधत्placing / bestowing
दधत्:
(क्रिया)
TypeVerb (participle used predicatively)
Rootधा (धातु) → दधत् (वर्तमान कृदन्त)