HomeRig VedaMandala 5Sukta 11Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 5.11

Rishi: Vasiṣṭha (sūkta attribution RV 5.11)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

तुभ्येदमग्ने मधुमत्तमं वचस्तुभ्यं मनीषा इयमस्तु शं हृदे । त्वां गिरः सिन्धुमिवावनीर्महीरा पृणन्ति शवसा वर्धयन्ति च ॥

तुभ्ये॒दम॑ग्ने॒ मधु॑मत्तमं॒ वच॒स्तुभ्यं॑ मनी॒षा इ॒यम॑स्तु॒ शं हृ॒दे । त्वां गिर॒: सिन्धु॑मिवा॒वनी॑र्म॒हीरा पृ॑णन्ति॒ शव॑सा व॒र्धय॑न्ति च ॥

túbhyedám agne mádhu-mattamaṃ vácaḥ túbhyaṃ manīṣā́ iyám astu śáṃ hṛdé | tvā́ṃ gíraḥ síndhum ivā́vanīr mahī́r ā́ pṛṇanti śávasā vardháyanti ca ||

For thee, O Agni, is this most honeyed word; for thee may this thought-beam be peace to the heart. The hymns fill thee as great rivers fill the sea; by force of soul they increase thee and make thee grow.

तुभ्य॑ । इ॒दम् । अ॒ग्ने॒ । मधु॑मत्ऽतमम् । वचः॑ । तुभ्य॑म् । म॒नी॒षा । इ॒यम् । अ॒स्तु॒ । शम् । हृ॒दे । त्वाम् । गिरः॑ । सिन्धु॑म्ऽइव । अ॒वनीः॑ । म॒हीः । आ । पृ॒ण॒न्ति॒ । शव॑सा । व॒र्धय॑न्ति । च॒ ॥तुभ्य । इदम् । अग्ने । मधुमत्तमम् । वचः । तुभ्यम् । मनीषा । इयम् । अस्तु । शम् । हृदे । त्वाम् । गिरः । सिन्धुम्इव । अवनीः । महीः । आ । पृणन्ति । शवसा । वर्धयन्ति । च ॥tubhya | idam | agne | madhumat-tamam | vacaḥ | tubhyam | manīṣā | iyam | astu | śam | hṛde | tvām | giraḥ | sindhum-iva | avanīḥ | mahīḥ | ā | pṛṇanti | śavasā | vardhayanti | ca

तुभ्येto you
तुभ्ये:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मधुमत्तमम्most honeyed / sweetest
मधुमत्तमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक) + तमप्
वचःspeech, utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
मनीषाthought, insight
मनीषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
इयम्this
इयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
शम्for welfare, auspiciously
शम्:
(प्रयोजन/भाव)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/निपात)
हृदेfor the heart
हृदे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
सिन्धुम्the river/ocean
सिन्धुम्:
कर्म (उपमान-आश्रय)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
(उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव
अवनीःstreams, flows (lit. ‘river-beds/earths’ → flowing channels)
अवनीः:
कर्तृ (गिरः-समन्वयेन)
TypeNoun
Rootअवनी (प्रातिपदिक)
महीःgreat
महीः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक) / महत्-स्त्री
towards, unto
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
पृणन्तिthey fill, they satisfy
पृणन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु) ‘to fill, satisfy’
शवसाwith might, by strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
वर्धयन्तिthey cause to grow, they increase
वर्धयन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु) ‘to increase’ (णिच्)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root