HomeRig VedaMandala 5Sukta 11Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 5.11

Rishi: Vasiṣṭha (sūkta attribution RV 5.11)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

अग्निर्नो यज्ञमुप वेतु साधुयाग्निं नरो वि भरन्ते गृहेगृहे । अग्निर्दूतो अभवद्धव्यवाहनोऽग्निं वृणाना वृणते कविक्रतुम् ॥

अ॒ग्निर्नो॑ य॒ज्ञमुप॑ वेतु साधु॒याग्निं नरो॒ वि भ॑रन्ते गृ॒हेगृ॑हे । अ॒ग्निर्दू॒तो अ॑भवद्धव्य॒वाह॑नो॒ऽग्निं वृ॑णा॒ना वृ॑णते क॒विक्र॑तुम् ॥

agnír no yajñám úpa vetu sādhu-yā́gníṃ náro ví bharante gṛhé-gṛhe | agnír dūtó abhavad havya-vā́hano ’gníṃ vṛṇānā́ vṛṇate kaví-kratum ||

May Agni come to our sacrifice by the good path. Men bear Agni in every home. Agni has become the messenger and the carrier of the offering; choosing Agni, they choose the seer-will, the intelligence that knows how to act.

अ॒ग्निः । नः॒ । य॒ज्ञम् । उप॑ । वे॒तु॒ । सा॒धु॒ऽया । अ॒ग्निम् । नरः॑ । वि । भ॒र॒न्ते॒ । गृ॒हेऽगृ॑हे । अ॒ग्निः । दू॒तः । अ॒भ॒व॒त् । ह॒व्य॒ऽवाह॑नः । अ॒ग्निम् । वृ॒णा॒नाः । वृ॒ण॒ते॒ । क॒विऽक्र॑तुम् ॥अग्निः । नः । यज्ञम् । उप । वेतु । साधुया । अग्निम् । नरः । वि । भरन्ते । गृहेगृहे । अग्निः । दूतः । अभवत् । हव्यवाहनः । अग्निम् । वृणानाः । वृणते । कविक्रतुम् ॥agniḥ | naḥ | yajñam | upa | vetu | sādhu-yā | agnim | naraḥ | vi | bharante | gṛhe--gṛhe | agniḥ | dūtaḥ | abhavat | havya-vāhanaḥ | agnim | vṛṇānāḥ | vṛṇate | kavi-kratum

अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यज्ञम्sacrifice, ritual
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
वेतुmay (he) come/approach
वेतु:
TypeVerb
Root√वे (वेञ् गतौ/विन्दते इत्यादि; here ‘to go/come’)
साधुwell, rightly
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
नरःmen, worshippers
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर- (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
भरन्तेthey bear/bring (for themselves), they carry
भरन्ते:
TypeVerb
Root√भृ (भृञ् धारणे)
गृहेin (the) house
गृहे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगृह- (प्रातिपदिक)
गृहेin each house
गृहे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगृह- (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ-समानााधिकरण (विशेषण/उपपद)
TypeNoun
Rootदूत- (प्रातिपदिक)
अभवत्became
अभवत्:
TypeVerb
Root√भू (भू सत्तायाम्)
हव्यवाहनःcarrier of oblations
हव्यवाहनः:
कर्तृ-समानााधिकरण (अग्नि-विशेषण)
TypeNoun
Rootहव्य- + वाहन- (समास; प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
वृणानाःchoosing
वृणानाः:
कर्तृ (नरः/जनाः implied)
TypeParticiple
Root√वृ (वृञ् वरणे) → वृणान (शतृ/शानच्-प्रत्यय; here शानच्)
वृणतेthey choose
वृणते:
TypeVerb
Root√वृ (वृञ् वरणे)
कविक्रतुम्him whose resolve is that of a sage / the wise-minded (Agni)
कविक्रतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकवि- + क्रतु- (समास; प्रातिपदिक)