HomeRig VedaMandala 5Sukta 11Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 5.11

Rishi: Vasiṣṭha (sūkta attribution RV 5.11)
Devata: Agni (with solar lineage imagery via Vivasvat)
Chandas: Triṣṭubh

असम्मृष्टो जायसे मात्रोः शुचिर्मन्द्रः कविरुदतिष्ठो विवस्वतः । घृतेन त्वावर्धयन्नग्न आहुत धूमस्ते केतुरभवद्दिवि श्रितः ॥

अस॑म्मृष्टो जायसे मा॒त्रोः शुचि॑र्म॒न्द्रः क॒विरुद॑तिष्ठो वि॒वस्व॑तः । घृ॒तेन॑ त्वावर्धयन्नग्न आहुत धू॒मस्ते॑ के॒तुर॑भवद्दि॒वि श्रि॒तः ॥

ásam-mṛṣṭo jāyase mātróḥ śúcir mandráḥ kavír úd atiṣṭho vivásvataḥ | ghṛténa tvā vardhayann agne āhuta dhūmáḥ te ketúr abhavad diví śṛitáḥ ||

Unmixed and unsoiled thou art born from the Mother, pure; a glad inspirer and a seer. Thou risest up from Vivasvat. Fed with the clarified light, O Agni, when thou art offered, thy smoke becomes thy banner, set aloft in heaven—thy sign of ascent for the seeker.

अस॑म्ऽमृष्टः । जा॒य॒से॒ । मा॒त्रोः । शुचिः॑ । म॒न्द्रः । क॒विः । उत् । अ॒ति॒ष्ठः॒ । वि॒वस्व॑तः । घृ॒तेन॑ । त्वा॒ । अ॒व॒र्ध॒य॒न् । अ॒ग्ने॒ । आ॒ऽहु॒त॒ । धू॒मः । ते॒ । के॒तुः । अ॒भ॒व॒त् । दि॒वि । शृइ॒तः ॥असम्मृष्टः । जायसे । मात्रोः । शुचिः । मन्द्रः । कविः । उत् । अतिष्ठः । विवस्वतः । घृतेन । त्वा । अवर्धयन् । अग्ने । आहुत । धूमः । ते । केतुः । अभवत् । दिवि । शृइतः ॥asam-mṛṣṭaḥ | jāyase | mātroḥ | śuciḥ | mandraḥ | kaviḥ | ut | atiṣṭhaḥ | vivasvataḥ | ghṛtena | tvā | avardhayan | agne | āhuta | dhūmaḥ | te | ketuḥ | abhavat | divi | śṛitaḥ

असम्मृष्टःuntouched, unsoiled
असम्मृष्टः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-सम्-मृश् (√मृश् ‘to touch/wipe’, with सम्; neg. अ-) / प्रातिपदिक: असम्मृष्ट-
जायसेyou are born / you arise
जायसे:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (जायते)
मात्रोःof the two mothers
मात्रोः:
सम्बन्ध (जनन-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootमातृ-
शुचिःbright, pure
शुचिः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुचि-
मन्द्रःgladdening, pleasant
मन्द्रः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमन्द्र-
कविःseer, sage
कविः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeNoun
Rootकवि-
उदतिष्ठःyou stood up / you arose
उदतिष्ठः:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + √स्था (तिष्ठति)
विवस्वतःof/from Vivasvat (the shining one, Sun)
विवस्वतः:
अपादान/सम्बन्ध (उत्थानस्य ‘from/of Vivasvat’)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootविवस्वत्-
घृतेनwith ghee
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत-
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) सर्वनाम
अवर्धयन्they increased / they made grow
अवर्धयन्:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअव + √वृध्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि-
आहुतO offered one / O invoked one
आहुत:
सम्बोधन (अग्नेः विशेषणम्)
TypeKṛdanta (PPP used as vocative/epithet)
Rootआ-√हु (to offer) → आहुत-
धूमःsmoke
धूमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधूम-
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) सर्वनाम
केतुःbanner, sign, signal
केतुः:
कर्तृ/प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootकेतु-
अभवत्became
अभवत्:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√भू
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव्-
श्रितःresting, stationed
श्रितः:
कर्तृ (केतु/धूमस्य विशेषणम्)
TypeKṛdanta (PPP)
Root√श्रि (to lean/rest/attach) → श्रित-