HomeRig VedaMandala 5Sukta 1Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 5.1

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 5.1)
Devata: Agni (as hotṛ/leader who brings the gods)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

आद्य रथं भानुमो भानुमन्तमग्ने तिष्ठ यजतेभिः समन्तम् । विद्वान्पथीनामुर्वन्तरिक्षमेह देवान्हविरद्याय वक्षि ॥

आद्य रथं॑ भानुमो भानु॒मन्त॒मग्ने॒ तिष्ठ॑ यज॒तेभि॒: सम॑न्तम् । वि॒द्वान्प॑थी॒नामु॒र्व१॒॑न्तरि॑क्ष॒मेह दे॒वान्ह॑वि॒रद्या॑य वक्षि ॥

ā́dya ráthaṃ bhānumo bhānumántam agne tíṣṭha yajatebhíḥ sámantam | vidvā́n pathīnā́m urú antárikṣam éha devā́n havír-adyā́ya vakṣi ||

Mount today the radiant chariot, O Agni, the chariot full of rays; stand encompassed with the worshippers. Knowing the paths through the wide mid-world, bring here the Gods to the offering set for today—lead the powers of light into our present work.

आ । अ॒द्य । रथ॑म् । भा॒नु॒ऽमः॒ । भा॒नु॒ऽमन्त॑म् । अग्ने॑ । तिष्ठ॑ । य॒ज॒तेभिः॑ । सम्ऽअ॑न्तम् । वि॒द्वान् । प॒थी॒नाम् । उ॒रु । अ॒न्तरि॑क्षम् । आ । इ॒ह । दे॒वान् । ह॒विः॒ऽअद्या॑य । व॒क्षि॒ ॥आ । अद्य । रथम् । भानुमः । भानुमन्तम् । अग्ने । तिष्ठ । यजतेभिः । सम्अन्तम् । विद्वान् । पथीनाम् । उरु । अन्तरिक्षम् । आ । इह । देवान् । हविःअद्याय । वक्षि ॥ā | adya | ratham | bhānu-maḥ | bhānum | antam | agne | tiṣṭha | yajatebhiḥ | sam-antam | vidvān | pathīnām | uru | antarikṣam | ā | iha | devān | haviḥ-adyāya | vakṣi

आद्यfirst, foremost
आद्य:
Karma
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक; < आदि)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
भानुमोO radiant one
भानुमो:
(सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootभानुमत् (प्रातिपदिक)
भानुमन्तम्radiant
भानुमन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभानुमत् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तिष्ठstand; take your place
तिष्ठ:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
यजतेभिःwith the worshippers
यजतेभिः:
Karaṇa
TypeNoun (agentive participial stem used substantively)
Rootयजत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √यज्)
समन्तम्all around
समन्तम्:
Adhikaraṇa
TypeAdverbial (accusative used adverbially)
Rootसमन्त (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootविद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √विद्)
पथीनाम्of the paths
पथीनाम्:
(सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपथि (प्रातिपदिक; वैदिक)
उर्वःof the wide (one)
उर्वः:
(सम्बन्ध)
TypeAdjective (genitive)
Rootउर्वी/उर्व (प्रातिपदिक; ‘wide, broad’)
अन्तरिक्षम्mid-air, atmosphere
अन्तरिक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
अद्यायfor today
अद्याय:
Sampradāna
TypeIndeclinable used with dative sense / nominalized adverb
Rootअद्य (अव्यय) → अद्य (प्रातिपदिक-भाव)
वक्षिconvey; bring
वक्षि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)