Mantra 3
Sukta 4.9
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
स सद्म परि णीयते होता मन्द्रो दिविष्टिषु । उत पोता नि षीदति ॥
Samhita Patha (IAST)
स सद्म॒ परि॑ णीयते॒ होता॑ म॒न्द्रो दिवि॑ष्टिषु । उ॒त पोता॒ नि षी॑दति ॥
Transliteration
sa sádma pári nīyate hótā mandró díviṣṭiṣu | utá pótā ní sīdati ||
Translation
He is led around the dwelling as the Hotṛ, the gladdening priest in the assemblies that aspire to heaven; and as the Pótṛ too he sits down—purifying the offering and the being.
Padapatha (Word Analysis)
सः । सद्म॑ । परि॑ । नी॒य॒ते॒ । होता॑ । म॒न्द्रः । दिवि॑ष्टिषु । उ॒त । पोता॑ । नि । सी॒द॒ति॒ ॥सः । सद्म । परि । नीयते । होता । मन्द्रः । दिविष्टिषु । उत । पोता । नि । सीदति ॥saḥ | sadma | pari | nīyate | hotā | mandraḥ | diviṣṭiṣu | uta | potā | ni | sīdati
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
सद्मseat; abode; dwelling
सद्म:
कर्म
TypeNoun
Rootसद्मन् (प्रातिपदिक)
परिaround; all around
परि:
—
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
नीयतेis led / is conducted
नीयते:
—
TypeVerb
Rootनी (धातु) < नयति; with उपसर्ग परि-
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
मन्द्रःgladdening; joyous; pleasant-voiced
मन्द्रः:
कर्तृ (होता इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
दिविष्टिषुin the heavenly rites / in the divine services
दिविष्टिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिविष्टि (प्रातिपदिक)
उतand also; moreover
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
पोताthe Potṛ-priest (purifier)
पोता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपोतृ (प्रातिपदिक)
निdown; into position
नि:
—
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
षीदतिsits down; takes his seat
षीदति:
—
TypeVerb
Rootसद् (धातु) → सीदति (वेदिक/वैदिक-रूप); with उपसर्ग नि-