HomeRig VedaMandala 4Sukta 54Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 4.54

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Savitṛ
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अचित्ती यच्चकृमा दैव्ये जने दीनैर्दक्षैः प्रभूती पूरुषत्वता । देवेषु च सवितर्मानुषेषु च त्वं नो अत्र सुवतादनागसः ॥

अचि॑त्ती॒ यच्च॑कृ॒मा दैव्ये॒ जने॑ दी॒नैर्दक्षै॒: प्रभू॑ती पूरुष॒त्वता॑ । दे॒वेषु॑ च सवित॒र्मानु॑षेषु च॒ त्वं नो॒ अत्र॑ सुवता॒दना॑गसः ॥

acittī yac cakṛmā daivye jane dīṇair dakṣaiḥ pra-bhūtī pūruṣatvatā | deveṣu ca savitar mānuṣeṣu ca tvaṃ no atra suvatād anāgasaḥ ||

Whatever we have done in the divine kind with a clouded understanding, with diminished capacities, through the pressure of the human mode—O Savitṛ, among gods and among men, here impel us into right movement, making us without fault.

अचि॑त्ती । यत् । च॒कृ॒म । दैव्ये॑ । जने॑ । दी॒नैः । दक्षः॑ । प्रऽभू॑ती । पु॒रु॒ष॒त्वता॑ । दे॒वेषु॑ । च॒ । स॒वि॒तः॒ । मानु॑षेषु । च॒ । त्वम् । नः॒ । अत्र॑ । सु॒व॒ता॒त् । अना॑गसः ॥अचित्ती । यत् । चकृम । दैव्ये । जने । दीनैः । दक्षः । प्रभूती । पुरुषत्वता । देवेषु । च । सवितः । मानुषेषु । च । त्वम् । नः । अत्र । सुवतात् । अनागसः ॥acittī | yat | cakṛma | daivye | jane | dīnaiḥ | dakṣaḥ | pra-bhūtī | puruṣatvatā | deveṣu | ca | savitaḥ | mānuṣeṣu | ca | tvam | naḥ | atra | suvatāt | anāgasaḥ

अचि॑त्तीnon-perception, lack of understanding
अचि॑त्ती:
Kartā (वाक्ये कर्तृभावे—‘अचि॑त्ती’ इति भाववाचकः कर्तृस्थानी)
TypeNoun
Rootचेत् (√cit) / प्रातिपदिक: अ-चित्ति
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
च॑कृ॒माwe have done
च॑कृ॒मा:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootकृ (√kṛ)
दैव्ये॒in the divine
दैव्ये॒:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक)
जने॑among the people/folk
जने॑:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
दी॒नैःwith feeble/poor
दी॒नैः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
दक्षैःwith skills/abilities
दक्षैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
प्रभू॑तीabundance, power, prosperity
प्रभू॑ती:
Kartā (समुच्चित-कर्तृभावे)
TypeNoun
Rootप्र-भू (√bhū) → प्रभूति (प्रातिपदिक)
पूरुष॒त्वता॑by/with manliness, with human strength
पूरुष॒त्वता॑:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootपूरुषत्व (प्रातिपदिक) + -वत्
दे॒वेषु॑among the gods
दे॒वेषु॑:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
and
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
सवित॒र्O Savitar
सवित॒र्:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
मानु॑षेषुamong humans
मानु॑षेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
च॒and
च॒:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootत्वद्
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna (हिते—‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अत्र॑here
अत्र॑:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअत्र
सुवता॒त्impel, set in motion, grant
सुवता॒त्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootसु-वा (√vā ‘to blow/impel’ in causative sense) / √वन्?; पदरूप: सुवतात्
अना॑गसःsinless, guiltless
अना॑गसः:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्-आगस् (प्रातिपदिक: अनागस्)