HomeRig VedaMandala 4Sukta 51Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 4.51

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)
Devata: Uṣas (Dawn), with an allusive link to the R̥bhus as formative powers
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical of RV 4.51)

क्व स्विदासां कतमा पुराणी यया विधाना विदधुॠभूणाम् । शुभं यच्छुभ्रा उषसश्चरन्ति न वि ज्ञायन्ते सदृशीरजुर्याः ॥

क्व॑ स्विदासां कत॒मा पु॑रा॒णी यया॑ वि॒धाना॑ विद॒धुॠ॑भू॒णाम् । शुभं॒ यच्छु॒भ्रा उ॒षस॒श्चर॑न्ति॒ न वि ज्ञा॑यन्ते स॒दृशी॑रजु॒र्याः ॥

kvà svid āsāṃ katamā purāṇī yayā vidhānā vidadhur ṛbhūṇām | śubháṃ yác chubhrā uṣásaś cáranti ná ví jñāyante sadṛśīr ajuryāḥ ||

Where indeed is that ancient secret among them, by which the R̥bhus, arranging the powers, shaped their work? For the bright Dawns move forward in a beauty that is good; yet these unaging ones, though alike in form, are not distinctly known—each day’s coming is a fresh revelation of the same Truth-Light.

क्व॑ । स्वित् । आ॒सा॒म् । क॒त॒मा । पु॒रा॒णी । यया॑ । वि॒ऽधाना॑ । वि॒ऽद॒धुः । ऋ॒भू॒णाम् । शुभ॑म् । यत् । शु॒भ्राः । उ॒षसः॑ । चर॑न्ति । न । वि । ज्ञा॒य॒न्ते॒ । स॒ऽदृशीः॑ । अ॒जु॒र्याः ॥क्व । स्वित् । आसाम् । कतमा । पुराणी । यया । विधाना । विदधुः । ऋभूणाम् । शुभम् । यत् । शुभ्राः । उषसः । चरन्ति । न । वि । ज्ञायन्ते । सदृशीः । अजुर्याः ॥kva | svit | āsām | katamā | purāṇī | yayā | vi-dhānā | vi-dadhuḥ | ṛbhūṇām | śubham | yat | śubhrāḥ | uṣasaḥ | caranti | na | vi | jñāyante | sa-dṛśīḥ | ajuryāḥ

क्वwhere?
क्व:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootक्व (प्रश्नाव्यय)
स्वित्indeed? / pray
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
आसाम्of these (f.)
आसाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: असद्/एतद्-समूह; रूप: असाम्)
कतमāwhich (one)?
कतमā:
Kartā
TypeAdjective
Rootकतम (प्रश्न-सर्वनाम/विशेषण)
पुराणीancient, primeval
पुराणी:
Kartā
TypeAdjective
Rootपुराण (विशेषण-प्रातिपदिक)
ययाby which (f.)
यया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
विधानाःthe ordainers, arrangers
विधानाः:
Kartā
TypeNoun
Rootवि-धा (धातु) → विधान (कृदन्त-प्रातिपदिक, वर्तमान/स्वभावार्थे; ‘विधाता/व्यवस्थापक’)
विदधुःthey have arranged/ordained
विदधुः:
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
ऋभूणाम्of the Ṛbhus
ऋभूणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक; देव-समूह)
शुभम्beauty/splendour; auspiciousness
शुभम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
यत्which (thing)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
शुभ्राःbright, radiant
शुभ्राः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशुभ्र (विशेषण-प्रातिपदिक)
उषसःthe Dawns
उषसः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
चरन्तिthey move, proceed
चरन्ति:
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
विapart, distinctly
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
ज्ञायन्तेthey are known/recognized
ज्ञायन्ते:
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
सदृशीःsimilar, alike
सदृशीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसदृश (विशेषण-प्रातिपदिक)
अजुर्याःunaging, undecaying
अजुर्याः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअजुर्य (विशेषण-प्रातिपदिक; a- + जुर्य ‘aging/decaying’)