HomeRig VedaMandala 4Sukta 51Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 4.51

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Uṣas (plural as the many Dawns, daughters of Dyaus)
Chandas: Triṣṭubh

रयिं दिवो दुहितरो विभातीः प्रजावन्तं यच्छतास्मासु देवीः । स्योनादा वः प्रतिबुध्यमानाः सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥

र॒यिं दि॑वो दुहितरो विभा॒तीः प्र॒जाव॑न्तं यच्छता॒स्मासु॑ देवीः । स्यो॒नादा व॑: प्रति॒बुध्य॑मानाः सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम ॥

rayíṃ divo duhitaraḥ vibhātīḥ prajā́vantaṃ yacchatāsmā́su devīḥ | syonā́dā vaḥ pratibúdhyamānāḥ suvī́ryasya páṭayaḥ syāma ||

O shining daughters of Heaven, grant to us the plenitude of being—wealth that is fruitful with the soul’s offspring. Awakening in response to you from a happy resting-place, may we become masters of the true heroic force.

र॒यिम् । दि॒वः॒ । दु॒हि॒त॒रः॒ । वि॒ऽभा॒तीः । प्र॒जाऽव॑न्तम् । य॒च्छ॒त॒ । अ॒स्मासु॑ । दे॒वीः॒ । स्यो॒नात् । आ । वः॒ । प्र॒ति॒ऽबुध्य॑मानाः । सु॒ऽवीर्य॑स्य । पत॑यः । स्या॒म॒ ॥रयिम् । दिवः । दुहितरः । विभातीः । प्रजावन्तम् । यच्छत । अस्मासु । देवीः । स्योनात् । आ । वः । प्रतिबुध्यमानाः । सुवीर्यस्य । पतयः । स्याम ॥rayim | divaḥ | duhitaraḥ | vi-bhātīḥ | prajāvantam | yacchata | asmāsu | devīḥ | syonāt | ā | vaḥ | prati-budhyamānāḥ | su-vīryasya | patayaḥ | syāma

रयिम्wealth, bounty
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि- (प्रातिपदिक) < √रा/रि (धन-प्राप्तौ, वैदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)
दुहितरःdaughters
दुहितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदुहितृ- (प्रातिपदिक)
विभातीःshining, radiant
विभातीः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (participle-like, Vedic present stem used adjectivally)
Rootवि-√भा (दीप्तौ) → विभाति (वर्तमान) / विभाती- (वैदिक स्त्री. बहु. प्रथमा)
प्रजावन्तम्endowed with offspring
प्रजावन्तम्:
कर्म (रयिम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रजा-वत् (प्रातिपदिक; -वत् possessive)
यच्छतgrant (you all), bestow
यच्छत:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति; दाने/नियमे)
अस्मासुamong us, to us
अस्मासु:
अधिकरण
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
देवीःO goddesses
देवीः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेवी- (प्रातिपदिक)
स्योनात्from a kindly/pleasant (place), from comfort
स्योनात्:
अपादान
TypeNoun (ablatival use) / Adjective used substantively
Rootस्योन- (प्रातिपदिक; ‘pleasant, kindly, auspicious’)
वःof you
वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
प्रतिबुध्यमानाःawakening, becoming aware
प्रतिबुध्यमानाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Rootप्रति-√बुध् (बोधने) → प्रतिबुध्यमान (वर्तमान कृदन्त, आत्मनेपद)
सुवीर्यस्यof good heroism, of noble strength
सुवीर्यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसु-वीर्य- (प्रातिपदिक; ‘good heroism/valour’)
पतयःlords, masters
पतयः:
कर्तृ/प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootपति- (प्रातिपदिक)
स्यामmay we be
स्याम:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्) → स्याम्