HomeRig VedaMandala 4Sukta 51Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 4.51

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Uṣas; with supporting cosmic pair Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
Chandas: Triṣṭubh

तद्वो दिवो दुहितरो विभातीरुप ब्रुव उषसो यज्ञकेतुः । वयं स्याम यशसो जनेषु तद्द्यौश्च धत्तां पृथिवी च देवी ॥

तद्वो॑ दिवो दुहितरो विभा॒तीरुप॑ ब्रुव उषसो य॒ज्ञके॑तुः । व॒यं स्या॑म य॒शसो॒ जने॑षु॒ तद्द्यौश्च॑ ध॒त्तां पृ॑थि॒वी च॑ दे॒वी ॥

tád vo divo duhitaraḥ vibhātīr úpa bruve uṣaso yajñá-ketuḥ | vayáṃ syāma yaśáso jáneṣu tád dyáuś ca dhattāṃ pṛthivī́ ca devī́ ||

This to you, O shining daughters of Heaven, I speak—O Dawns, sign of the sacrifice: may we be bearers of glory among the peoples. Let Heaven and the divine Earth establish that for us.

तत् । वः॒ । दि॒वः॒ । दु॒हि॒त॒रः॒ । वि॒ऽभा॒तीः । उप॑ । ब्रु॒वे॒ । उ॒ष॒सः॒ । य॒ज्ञऽके॑तुः । व॒यम् । स्या॒म॒ । य॒शसः॑ । जने॑षु । तत् । द्यौः । च॒ । ध॒त्ताम् । पृ॒थि॒वी । च॒ । दे॒वी ॥तत् । वः । दिवः । दुहितरः । विभातीः । उप । ब्रुवे । उषसः । यज्ञकेतुः । वयम् । स्याम । यशसः । जनेषु । तत् । द्यौः । च । धत्ताम् । पृथिवी । च । देवी ॥tat | vaḥ | divaḥ | duhitaraḥ | vi-bhātīḥ | upa | bruve | uṣasaḥ | yajña-ketuḥ | vayam | syāma | yaśasaḥ | janeṣu | tat | dyauḥ | ca | dhattām | pṛthivī | ca | devī

तत्that (this praise/word)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःto you / for you
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दिवःof heaven
दिवः:
Sambandha
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक: दिव् ‘sky’)
दुहितरःO daughters
दुहितरः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
विभातीःshining, radiant
विभातीः:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootवि-भा (धातु √भा ‘to shine’) → विभाती (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
Upapada (direction/approach)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
ब्रुवेI speak / I address
ब्रुवे:
Kriyā
TypeVerb
Root√ब्रू (to speak)
उषसःO Dawns
उषसः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
यज्ञकेतुःthe ritual-sign (the one whose sign is the sacrifice)
यज्ञकेतुः:
Kartā
TypeNoun (epithet)
Rootयज्ञ-केतु (समास; केतु ‘banner/sign’)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
स्यामmay we be
स्याम:
Kriyā
TypeVerb
Root√अस् (to be)
यशसःglorious, renowned
यशसः:
Predicative (to वयम्)
TypeAdjective
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
जनेषुamong peoples
जनेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
तत्that (boon/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्यौःHeaven
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
and
:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
धत्ताम्let (them two) grant / bestow
धत्ताम्:
Kriyā
TypeVerb
Root√धा (to place, grant)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
and
:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
देवीthe goddess
देवी:
Viśeṣaṇa (to पृथिवी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootदेवी (प्रातिपदिक)