HomeRig VedaMandala 4Sukta 50Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 4.50

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra-Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh

बृहस्पत इन्द्र वर्धतं नः सचा सा वां सुमतिर्भूत्वस्मे । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्जजस्तमर्यो वनुषामरातीः ॥

बृह॑स्पत इन्द्र॒ वर्ध॑तं न॒: सचा॒ सा वां॑ सुम॒तिर्भू॑त्व॒स्मे । अ॒वि॒ष्टं धियो॑ जिगृ॒तं पुरं॑धीर्जज॒स्तम॒र्यो व॒नुषा॒मरा॑तीः ॥

bṛ́haspata indra várdhatam naḥ sácā sā́ vāṃ su-matír bhūtv asmḗ | aviṣṭáṃ dhíyo jिगṛtáṃ puráṃdhīr jajástam aryó vanúṣām arā́tīḥ ||

Brihaspati and Indra, increase with us; may your good-minded guidance be in us. Make our thoughts desired and upheld, and our plenitudes of understanding firmly grasping; crush the hostilities of those who would withhold and obstruct.

बृह॑स्पते । इ॒न्द्र॒ । वर्ध॑तम् । नः॒ । सचा॑ । सा । वा॒म् । सु॒ऽम॒तिः । भू॒तु॒ । अ॒स्मे इति॑ । अ॒वि॒ष्टम् । धियः॑ । जि॒गृ॒तम् । पुर॑म्ऽधीः । ज॒ज॒स्तम् । अ॒र्यः । व॒नुषा॑म् । अरा॑तीः ॥बृहस्पते । इन्द्र । वर्धतम् । नः । सचा । सा । वाम् । सुमतिः । भूतु । अस्मे इति । अविष्टम् । धियः । जिगृतम् । पुरम्धीः । जजस्तम् । अर्यः । वनुषाम् । अरातीः ॥bṛhaspate | indra | vardhatam | naḥ | sacā | sā | vām | su-matiḥ | bhūtu | asme iti | aviṣṭam | dhiyaḥ | jigṛtam | puram-dhīḥ | jajastam | aryaḥ | vanuṣām | arātīḥ

बृहस्पतेO Bṛhaspati
बृहस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootबृहस्पति- (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
वर्धतम्may you two grow/increase
वर्धतम्:
(आशीर्वाद/आज्ञा) कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सचाtogether, in companionship
सचा:
सह/साकं-भाव (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसचा (अव्यय)
साthat (she), that
सा:
कर्तृ (भवतु-इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्to/for you two; of you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for you two; or of you two)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुमतिःgood thought, favor, benevolence
सुमतिः:
कर्तृ (भवतु-इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसु- + मति- (प्रातिपदिक)
भूतुmay it be
भूतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अस्मेfor us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अविष्टम्protect (you two)
अविष्टम्:
क्रिया
TypeVerb (injunctive/imperative-like) / Kṛdanta-based form
Rootअव् (धातु) / अवि- (रक्षणार्थ) + इष्ट (कृदन्त)
धियःinsights, prayers, thoughts
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधी- (प्रातिपदिक)
जिगृतम्grasp/accept (you two)
जिगृतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootगृ (धातु) (वैदिक ‘to take/hold/accept’), reduplicated present
पुरंधीःwise thoughts / inspired insights (purandhīs)
पुरंधीः:
कर्म
TypeNoun
Rootपुरंधि- (प्रातिपदिक)
जजस्तम्impel/urge (you two)
जजस्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootजस् (धातु) (वैदिक ‘to hasten/urge/drive on’), reduplicated/intensive
अर्यःthe Arya (noble man)
अर्यः:
कर्तृ (हनन/नाशन-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootअर्य- (प्रातिपदिक)
वनुषाम्of the worshippers/seekers
वनुषाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवनुष्- (प्रातिपदिक)
अरा॑तीःhostilities, harms, ill-will
अरा॑तीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअरा॑ति- (प्रातिपदिक)