HomeRig VedaMandala 4Sukta 50Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 4.50

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra-Bṛhaspati (dual invocation)
Chandas: Triṣṭubh

इन्द्रश्च सोमं पिबतं बृहस्पतेऽस्मिन्यज्ञे मन्दसाना वृषण्वसू । आ वां विशन्त्विन्दवः स्वाभुवोऽस्मे रयिं सर्ववीरं नि यच्छतम् ॥

इन्द्र॑श्च॒ सोमं॑ पिबतं बृहस्पते॒ऽस्मिन्य॒ज्ञे म॑न्दसा॒ना वृ॑षण्वसू । आ वां॑ विश॒न्त्विन्द॑वः स्वा॒भुवो॒ऽस्मे र॒यिं सर्व॑वीरं॒ नि य॑च्छतम् ॥

índraś ca sómaṃ pibatam bṛ́haspate 'smín yajñé mandasānā́ vṛṣaṇvasū | ā́ vāṃ viśántv índavaḥ svā́bhuvo 'smé rayíṃ sárva-vīraṃ ní yacchatam ||

Indra and Brihaspati, drink the Soma in this sacrifice, rejoicing as strong bringers of luminous wealth. Let the Soma drops enter into you in their own true becoming; then set down in us the plenitude of riches full of heroic powers.

इन्द्रः॑ । च॒ । सोम॑म् । पि॒ब॒त॒म् । बृ॒ह॒स्प॒ते॒ । अ॒स्मिन् । य॒ज्ञे । म॒न्द॒सा॒ना । वृ॒ष॒ण्व॒सू॒ इति॑ वृषण्ऽवसू । आ । वा॒म् । वि॒श॒न्तु॒ । इन्द॑वः । सु॒ऽआ॒भुवः॑ । अ॒स्मे इति॑ । र॒यिम् । सर्व॑ऽवीरम् । नि । य॒च्छ॒त॒म् ॥इन्द्रः । च । सोमम् । पिबतम् । बृहस्पते । अस्मिन् । यज्ञे । मन्दसाना । वृषण्वसू इति वृषण्वसू । आ । वाम् । विशन्तु । इन्दवः । सुआभुवः । अस्मे इति । रयिम् । सर्ववीरम् । नि । यच्छतम् ॥indraḥ | ca | somam | pibatam | bṛhaspate | asmin | yajñe | mandasānā | vṛṣaṇvasūitivṛṣaṇ-vasū | ā | vām | viśantu | indavaḥ | su-ābhuvaḥ | asme iti | rayim | sarva-vīram | ni | yacchatam

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
सोमम्Soma (juice)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पिबतम्drink (you two)!
पिबतम्:
TypeVerb
Rootपा (धातु) "to drink"
बृहस्पतेO Bṛhaspati
बृहस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञेsacrifice, rite
यज्ञे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
मन्दसानौbeing exhilarated / gladdened
मन्दसानौ:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootमन्दस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मद्/मन्द् ‘to be exhilarated’)
वृषण्वसूyou two, bull-like benefactors
वृषण्वसू:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootवृषण्वसु (प्रातिपदिक; वृषण ‘mighty/bull-like’ + वसु ‘good/wealth’)
hither, in
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वाम्to/for you two; of you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (contextual)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विशन्तुlet (them) enter
विशन्तु:
TypeVerb
Rootविश् (धातु) "to enter"
इन्दवःdrops of Soma
इन्दवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
स्वाभुवःself-impelled / of their own nature
स्वाभुवः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वाभू (प्रातिपदिक; ‘self-existent/own-being’)
अस्मेto us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रयिम्wealth
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
सर्ववीरम्abounding in all heroes (i.e., with many sons/men)
सर्ववीरम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसर्ववीर (प्रातिपदिक; सर्व ‘all’ + वीर ‘hero’)
निdown, firmly
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
यच्छतम्grant/establish (you two)!
यच्छतम्:
TypeVerb
Rootयम् (धातु) "to hold, restrain, bestow"