HomeRig VedaMandala 4Sukta 5Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 4.5

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अनिरेण वचसा फल्ग्वेन प्रतीत्येन कृधुनातृपासः । अधा ते अग्ने किमिहा वदन्त्यनायुधास आसता सचन्ताम् ॥

अ॒नि॒रेण॒ वच॑सा फ॒ल्ग्वे॑न प्र॒तीत्ये॑न कृ॒धुना॑तृ॒पास॑: । अधा॒ ते अ॑ग्ने॒ किमि॒हा व॑दन्त्यनायु॒धास॒ आस॑ता सचन्ताम् ॥

aniréṇa vácasā phálgvená pratī́tyena kṛdhúnā atṛpā́saḥ | ádhā te agne kím ihā́ vadanty anāyudhā́sa āsátā sacantām ||

With speech that lacks sap, with a paltry and misconceived understanding, the unsatisfied move about. Then what can they say here to thee, O Agni? Let the weaponless sit down and cling (only) to their own helplessness.

अ॒नि॒रेण॑ । वच॑सा । फ॒ल्ग्वे॑न । प्र॒तीत्ये॑न । कृ॒धुना॑ । अ॒तृ॒पासः॑ । अध॑ । ते । अ॒ग्ने॒ । किम् । इ॒ह । व॒द॒न्ति॒ । अ॒ना॒यु॒धासः॑ । आस॑ता । स॒च॒न्ता॒म् ॥अनिरेण । वचसा । फल्ग्वेन । प्रतीत्येन । कृधुना । अतृपासः । अध । ते । अग्ने । किम् । इह । वदन्ति । अनायुधासः । आसता । सचन्ताम् ॥anireṇa | vacasā | phalgvena | pratītyena | kṛdhunā | atṛpāsaḥ | adha | te | agne | k im | iha | vadanti | anāyudhāsaḥ | āsatā | sacantām

अनिरेणwith a non-manly/weak (speech)
अनिरेण:
करण
TypeAdjective
Rootअ-निर (प्रातिपदिक ‘निर’ + नञ्) / अनिर (adj.)
वचसाwith speech/word
वचसा:
करण
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
फल्ग्वेनwith feeble/insignificant
फल्ग्वेन:
करण
TypeAdjective
Rootफल्गु (प्रातिपदिक)
प्रतीत्येनwith (mere) approach/assent
प्रतीत्येन:
करण
TypeAdjective
Rootप्रतीत्य (कृदन्त; प्रति-इ √इ ‘to go/approach’ → प्रतीत्य ‘approach/coming-to’)
कृधुनाwith hostility/malice
कृधुना:
करण
TypeNoun
Rootकृधु (प्रातिपदिक; ‘injury, malice, hostility’)
तृपासःthe deceivers
तृपासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतृपस् (प्रातिपदिक; ‘deceiver/cheater’, RV usage)
अधthen/thereupon
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
किम्what
किम्:
कर्म (वदन्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
वदन्तिthey speak/say
वदन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वद् (भ्वादि) ‘to speak’
अनायुधासःweaponless
अनायुधासः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअ-आयुध (प्रातिपदिक ‘आयुध’ + नञ्)
आसताःsitting/being seated
आसताः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√आस् (अदादि) ‘to sit’
सचन्ताम्let them associate/attach (themselves)
सचन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√सच् (भ्वादि/तुदादि; ‘to accompany, adhere, join’)