HomeRig VedaMandala 4Sukta 4Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 4.4

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

इह त्वा भूर्या चरेदुप त्मन्दोषावस्तर्दीदिवांसमनु द्यून् । क्रीळन्तस्त्वा सुमनसः सपेमाभि द्युम्ना तस्थिवांसो जनानाम् ॥

इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒दुप॒ त्मन्दोषा॑वस्तर्दीदि॒वांस॒मनु॒ द्यून् । क्रीळ॑न्तस्त्वा सु॒मन॑सः सपेमा॒भि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वांसो॒ जना॑नाम् ॥

ihá tvā bhū́ry ā́ cared úpa tmán doṣā́vastar dīdivā́ṃsam ánu dyū́n | krī́ḷantas tvā sumánasaḥ sapemā́bhí dyumnā́ tasthivā́ṃso jánānām ||

Here may abundant strength move toward you; may it come near the self, O shining one, through nights and days. Playing with you in a happy mind, may we follow—standing in the luminous powers among men.

इ॒ह । त्वा॒ । भूरि॑ । आ । च॒रे॒त् । उप॑ । त्मन् । दोषा॑ऽवस्तः । दी॒दि॒वांस॑म् । अनु॑ । द्यून् । क्रीळ॑न्तः । त्वा॒ । सु॒ऽमन॑सः । स॒पे॒म॒ । अ॒भि । द्यु॒म्ना । त॒स्थि॒वांसः॑ । जना॑नाम् ॥इह । त्वा । भूरि । आ । चरेत् । उप । त्मन् । दोषावस्तः । दीदिवांसम् । अनु । द्यून् । क्रीळन्तः । त्वा । सुमनसः । सपेम । अभि । द्युम्ना । तस्थिवांसः । जनानाम् ॥iha | tvā | bhūri | ā | caret | upa | tman | doṣāvastaḥ | dīdivāṃsam | anu | dyūn | krīḷantaḥ | tvā | su-manasaḥ | sapema | abhi | dyumnā | tasthivāṃsaḥ | janānām

इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भूर्याmany (things/acts)
भूर्या:
कर्म
TypeAdjective
Rootभूरि
चरेत्may (he) move/act
चरेत्:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Rootचर्
उपtowards, near
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
त्मन्the person/self (one’s own being)
त्मन्:
कर्म (उप + त्मन् = ‘to/unto the self/person’)
TypeNoun
Rootत्मन्
दोषाःnights
दोषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदोषा
अवस्तर्they spread/covered
अवस्तर्:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Rootअवस्तृ (अव + √स्तृ/स्तॄ ‘to spread/cover’)
दीदिवांसम्the shining one
दीदिवांसम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootदीदिवांस् (√दीदिव्/√दीव् ‘to shine’ का परिपूर्ण/परिप्रत्यय-युक्त कृदन्त)
अनुafter, along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
द्यून्days
द्यून्:
कर्म (अनु द्यून् = ‘along the days’)
TypeNoun
Rootद्यु/दिव्
क्रीळन्तःplaying, sporting
क्रीळन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootक्रीळ्
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
सुमनसःwell-minded, benevolent
सुमनसः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-मनस्
सपेमwe/they have attained/come together (Vedic idiom)
सपेम:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Root√पा (पिबति) / वैदिक ‘सपेम’ (सह + पेम/पेमन्-सम्बद्ध क्रियापद-रूप; RV-प्रयोग)
अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
द्यु॒म्नाwith splendors/glories
द्यु॒म्ना:
करण
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न
तस्थिवांसःstanding, stationed
तस्थिवांसः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootतस्थिवांस् (√स्था ‘to stand’ का परिपूर्ण कृदन्त)
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजन