HomeRig VedaMandala 4Sukta 4Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 4.4

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

यस्त्वा स्वश्वः सुहिरण्यो अग्न उपयाति वसुमता रथेन । तस्य त्राता भवसि तस्य सखा यस्त आतिथ्यमानुषग्जुजोषत् ॥

यस्त्वा॒ स्वश्व॑: सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न । तस्य॑ त्रा॒ता भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्यमा॑नु॒षग्जुजो॑षत् ॥

yás tvā sváśvaḥ suhiraṇyó agna upayā́ti vásumatā ráthena | tásya trātā́ bhavasi tásya sákhā yás ta ātithyám ānuṣág jujoṣat ||

He who comes to you, O Agni, with good steeds and bright riches on a chariot of plenitude—of him you become the protector, of him the friend, who has accepted your hospitality in the human way again and again.

यः । त्वा॒ । सु॒ऽअश्वः॑ । सु॒ऽहि॒र॒ण्यः । अ॒ग्ने॒ । उ॒प॒ऽयाति॑ । वसु॑ऽमता । रथे॑न । तस्य॑ । त्रा॒ता । भ॒व॒सि॒ । तस्य॑ । सखा॑ । यः । ते॒ । आ॒ति॒थ्यम् । आ॒नु॒षक् । जुजो॑षत् ॥यः । त्वा । सुअश्वः । सुहिरण्यः । अग्ने । उपयाति । वसुमता । रथेन । तस्य । त्राता । भवसि । तस्य । सखा । यः । ते । आतिथ्यम् । आनुषक् । जुजोषत् ॥yaḥ | tvā | su-aśvaḥ | su-hiraṇyaḥ | agne | upa-yāti | vasu-matā | rathena | tasya | trātā | bhavasi | tasya | sakhā | yaḥ | te | ātithyam | ānuṣak | jujoṣat

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वश्वःhaving good horses
स्वश्वः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्वश्व (प्रातिपदिक; स्व+अश्व)
सुहिरण्यःrich in gold / having good gold
सुहिरण्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसुहिरण्य (प्रातिपदिक; सु+हिरण्य)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उपयातिcomes near / approaches
उपयाति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + उप (उपसर्ग)
वसुमताwith wealth / wealth-bearing
वसुमता:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootवसुमत् (प्रातिपदिक)
रथेनby/with a chariot
रथेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
तस्यof him
तस्य:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्राताprotector
त्राता:
Kartā
TypeNoun (agent) / Participle
Rootत्रा (धातु) → त्रातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
भवसिyou are / you become
भवसि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
तस्यof him
तस्य:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सखाfriend
सखा:
Kartā
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you / for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आतिथ्यम्hospitality / guest-offering
आतिथ्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootआतिथ्य (प्रातिपदिक)
अनुषक्in due order / successively / according to rule
अनुषक्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुषक् (अव्यय)
जुजोषत्has enjoyed / has accepted with pleasure
जुजोषत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)