HomeRig VedaMandala 4Sukta 4Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 4.4

Rishi: Vāmadeva Gautama (attributed for RV 4.4)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

तव भ्रमास आशुया पतन्त्यनु स्पृश धृषता शोशुचानः । तपूंष्यग्ने जुह्वा पतंगानसंदितो वि सृज विष्वगुल्काः ॥

तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑त॒न्त्यनु॑ स्पृश धृष॒ता शोशु॑चानः । तपूं॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पतं॒गानसं॑दितो॒ वि सृ॑ज॒ विष्व॑गु॒ल्काः ॥

táva bhramā́sa āśú-yā patánty ánu spṛśa dhṛṣatá śóśucānaḥ | tapū́ṃṣy agne júhvā pataṅgā́n asam-ditó ví sṛja víṣvag ulkā́ḥ ||

Thy whirling flames fly swift; touch on, O bold one, blazing. O Agni, with thy ladle cast forth the burning winged ones; unbroken, send out thy firebrands in every direction.

तव॑ । भ्र॒मासः॑ । आ॒शु॒ऽया । प॒त॒न्ति॒ । अनु॑ । स्पृ॒श॒ । धृ॒ष॒ता । शोशु॑चानः । तपूं॑षि । अ॒ग्ने॒ । जु॒ह्वा॑ । प॒त॒ङ्गान् । अस॑म्ऽदितः । वि । सृ॒ज॒ । विष्व॑क् । उ॒ल्काः ॥तव । भ्रमासः । आशुया । पतन्ति । अनु । स्पृश । धृषता । शोशुचानः । तपूंषि । अग्ने । जुह्वा । पतङ्गान् । असम्दितः । वि । सृज । विष्वक् । उल्काः ॥tava | bhramāsaḥ | āśu-yā | patanti | anu | spṛśa | dhṛṣatā | śośucānaḥ | tapāūṃṣi | agne | juhvā | pataṅgān | asam-ditaḥ | vi | sṛja | viṣvak | ulkāḥ

तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भ्रमासःthe whirling ones / roaming flames
भ्रमासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभ्रम (प्रातिपदिक; ‘भ्रम’/‘भ्रमन्’)
आशुयाःswift
आशुयाः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक)
पतन्तिthey fly / fall
पतन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपत्
अनुalong, after
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु
स्पृशtouch (you)!
स्पृश:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्पृश्
धृषताboldly, with daring
धृषता:
करण (रीत्या/साधनभावेन)
TypeAdverbial (Instr. of adj.)
Rootधृष् (धृष्णु/धृष्ट-भावः; ‘धृषत्’)
शोशुचानःblazing, flaming
शोशुचानः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootशुच् (Intensive/Desiderative-like redupl.; pres. part.)
तपूंषिheats / burnings
तपूंषि:
कर्म
TypeNoun
Rootतप् (तपस्/तपु-; here neut. pl.)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि
जुह्वाwith the ladle / with the tongue (of offering)
जुह्वा:
करण
TypeNoun
Rootजुहू (प्रातिपदिक; ‘ladle/tongue’)
पतंगान्the flying ones / moths (fire-seekers)
पतंगान्:
कर्म
TypeNoun
Rootपतंग (प्रातिपदिक)
असंदितःunfettered / unbound
असंदितः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootसंदि/सन्द् (√सद्/√सन्ध् in sense ‘bind/fasten’; with privative a-)
विapart, forth
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि
सृजrelease / send forth (you)!
सृज:
क्रिया
TypeVerb
Rootसृज्
विष्वक्in every direction
विष्वक्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootविष्वक् (अव्यय)
उल्काःfirebrands / sparks
उल्काः:
कर्तृ (सृज-क्रियायाः फल/निर्गम्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootउल्का (प्रातिपदिक)