Mantra 7
Sukta 4.32
Rishi: Gautama (Gotamāḥ) tradition
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं ह्येक ईशिष इन्द्र वाजस्य गोमतः । स नो यन्धि महीमिषम् ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं ह्येक॒ ईशि॑ष॒ इन्द्र॒ वाज॑स्य॒ गोम॑तः । स नो॑ यन्धि म॒हीमिष॑म् ॥
Transliteration
tváṃ hy éka ī́śiṣe índra vājásya gómataḥ | sá no yandhi mahī́m íṣam ||
Translation
For thou alone rulest, O Indra, over the plenitude that is rich in rays; so grant to us a vast impulsion of fulfilling power.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । हि । एकः॑ । ईशि॑षे । इन्द्र॑ । वाज॑स्य । गोऽम॑तः । सः । नः॒ । य॒न्धि॒ । म॒हीम् । इष॑म् ॥त्वम् । हि । एकः । ईशिषे । इन्द्र । वाजस्य । गोमतः । सः । नः । यन्धि । महीम् । इषम् ॥tvam | hi | ekaḥ | īśiṣe | indra | vājasya | go--mataḥ | saḥ | naḥ | yandhi | mahīm | iṣam
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
एकःalone, the one
एकः:
कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
ईशिषेyou rule, you have mastery
ईशिषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootईश् (धातु; ऐश्वर्ये/ईश्वरे) अथवा ईश (आत्मनेपदी)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वाजस्यof prize/strength, of booty
वाजस्य:
सम्बन्ध (ईशिषे इत्यस्य विषय/सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
गोमतःrich in cows, cattle-abounding
गोमतः:
सम्बन्ध (वाजस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootगोमत् (प्रातिपदिक; गो + मतुप्)
सःhe/that (i.e., you as that one)
सः:
कर्तृ (यन्धि इत्यस्य; त्वम् एव)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us, for us
नः:
सम्प्रदान (अस्मभ्यं ‘to us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यन्धिgrant, bestow
यन्धि:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (धातु; यमे/यच्छति ‘to give, grant, bestow’—Vedic usage)
महीम्great
महीम्:
कर्म (इषम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (f.)
Rootमही (प्रातिपदिक; ‘greatness/abundance’)
इषम्nourishment, prosperity
इषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइष् (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment, prosperity’)