Mantra 14
Sukta 4.32
Rishi: Gautama lineage
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
अर्वाचीनो वसो भवास्मे सु मत्स्वान्धसः । सोमानामिन्द्र सोमपाः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒र्वा॒ची॒नो व॑सो भवा॒स्मे सु म॒त्स्वान्ध॑सः । सोमा॑नामिन्द्र सोमपाः ॥
Transliteration
arvācīnó vaso bhavā́sme sú matsv ā́ndhasaḥ | sómānām indra soma-pāḥ ||
Translation
Turn hitherward, O giver of riches, be with us; drink deep of the pressed delight of the Soma, O Indra, Soma-drinker.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒र्वा॒ची॒नः । व॒सो॒ इति॑ । भ॒व॒ । अ॒स्मे इति॑ । सु । म॒त्स्व॒ । अन्ध॑सः । सोमा॑नाम् । इ॒न्द्र॒ । सो॒म॒ऽपाः॒ ॥अर्वाचीनः । वसो इति । भव । अस्मे इति । सु । मत्स्व । अन्धसः । सोमानाम् । इन्द्र । सोमपाः ॥arvācīnaḥ | vaso iti | bhava | asme iti | su | matsva | andhasaḥ | somānām | indra | soma-pāḥ
Word by Word
अर्वाचीनःhitherward, turned towards (us)
अर्वाचीनः:
विशेषण (सम्बोधन ‘इन्द्र’ का)
TypeAdjective
Rootअर्वाचीन (प्रातिपदिक; अर्वाच् + चिन्/ईन प्रत्यय) अथवा अव्यय ‘अर्वाच्’ से निष्पन्न विशेषण
वसोO good one / O bountiful one
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवसु (प्रातिपदिक)
भवbecome; be
भव:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootभू
अस्मेfor us / to us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सुwell; indeed
सु:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात)
मत्स्वbe exhilarated; rejoice
मत्स्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootमद्
अन्धसःof the soma-juice; of the draught
अन्धसः:
सम्बन्ध (हेतु/साधन-सम्बन्ध: ‘अन्धस्’ का)
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
सोमानाम्of the soma (draughts)
सोमानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमपाःO soma-drinker
सोमपाः:
सम्बोधन (इन्द्र का विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootसोमपा (प्रातिपदिक; सोम + पा ‘पिबति’ से ‘पा’)