HomeRig VedaMandala 4Sukta 3Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 4.3

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni (as mediator; named powers include Pūṣan, Rudra, Viṣṇu, Bṛhat)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

कथा महे पुष्टिम्भराय पूष्णे कद्रुद्राय सुमखाय हविर्दे । कद्विष्णव उरुगायाय रेतो ब्रवः कदग्ने शरवे बृहत्यै ॥

क॒था म॒हे पु॑ष्टिम्भ॒राय॑ पू॒ष्णे कद्रु॒द्राय॒ सुम॑खाय हवि॒र्दे । कद्विष्ण॑व उरुगा॒याय॒ रेतो॒ ब्रव॒: कद॑ग्ने॒ शर॑वे बृह॒त्यै ॥

kathā́ mahé puṣṭim-bharā́ya pūṣṇé kád rudrā́ya su-mákhāya havir-dé | kád víṣṇava urú-gāyāya réto brávaḥ kád agne śárave bṛhatyái ||

How will you speak to the Great Pūṣan who bears plenitude, and what to Rudra of good sacrifice, giver of the oblation? What seed-word will you speak to Viṣṇu of wide steps; what, O Agni, to the far-flying Arrow, to the Vast?

क॒था । म॒हे । पु॒ष्टि॒म्ऽभ॒राय॑ । पू॒ष्णे । कत् । रु॒द्राय॑ । सुऽम॑खाय । ह॒विः॒ऽदे । कत् । विष्ण॑वे । उ॒रु॒ऽगा॒याय॑ । रेतः॑ । ब्रवः॑ । कत् । अ॒ग्ने॒ । शर॑वे । बृ॒ह॒त्यै ॥कथा । महे । पुष्टिम्भराय । पूष्णे । कत् । रुद्राय । सुमखाय । हविःदे । कत् । विष्णवे । उरुगायाय । रेतः । ब्रवः । कत् । अग्ने । शरवे । बृहत्यै ॥kathā | mahe | puṣtim-bharāya | pūṣṇe | kat | rudrāya | su-makhāya | haviḥ-de | kat | v iṣṇave | uru-gāyāya | retaḥ | bravaḥ | kat | agne | śarave | bṛhatyai

कथाhow? in what way?
कथा:
TypeIndeclinable
Rootकथा (प्रश्नाव्यय)
महेto the great (one)
महे:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootमहत्
पुष्टिम्भरायto the nourishment-bringing (one)
पुष्टिम्भराय:
Sampradāna
TypeAdjective/Epithet
Rootपुष्टिम्भर (प्रातिपदिक; पुष्टिं + भर)
पूष्णेto Pūṣan
पूष्णे:
Sampradāna
TypeNoun (deity name)
Rootपूषन्
कद्when? how? (interrogative particle)
कद्:
TypeIndeclinable
Rootकद् (प्रश्नाव्यय)
रुद्रायto Rudra
रुद्राय:
Sampradāna
TypeNoun (deity name)
Rootरुद्र
सुमखायto the good-at-sacrifice / of good worship
सुमखाय:
Sampradāna
TypeAdjective/Epithet
Rootसुमख (सु- + मख)
हविर्देO oblation-giver
हविर्दे:
Sambodhana
TypeAdjective/Epithet
Rootहविर्द (हविस् + द; ‘giver of oblation’)
कद्when? how?
कद्:
TypeIndeclinable
Rootकद् (प्रश्नाव्यय)
विष्णवेto Viṣṇu
विष्णवे:
Sampradāna
TypeNoun (deity name)
Rootविष्णु
उरुगायायto the wide-striding / far-famed (one)
उरुगायाय:
Sampradāna
TypeAdjective/Epithet
Rootउरुगाय (उरु- + गाय)
रेतःseed; semen; generative power
रेतः:
Karma
TypeNoun
Rootरेतस्
ब्रवःyou speak / speak forth
ब्रवः:
TypeVerb
Rootब्रू
कद्when? how?
कद्:
TypeIndeclinable
Rootकद् (प्रश्नाव्यय)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun (deity name)
Rootअग्नि
शरवेto/for the arrow (missile)
शरवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootशरव (प्रातिपदिक; ‘arrow/shaft’ or ‘missile’)
बृहत्यैto/for the Bṛhatī (great one; also the Bṛhatī metre)
बृहत्यै:
Sampradāna
TypeNoun (metre/name) / Adjective (f.)
Rootबृहती