HomeRig VedaMandala 4Sukta 28Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 4.28

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Indra-Soma
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वा युजा नि खिदत्सूर्यस्येन्द्रश्चक्रं सहसा सद्य इन्दो । अधि ष्णुना बृहता वर्तमानं महो द्रुहो अप विश्वायु धायि ॥

त्वा यु॒जा नि खि॑द॒त्सूर्य॒स्येन्द्र॑श्च॒क्रं सह॑सा स॒द्य इ॑न्दो । अधि॒ ष्णुना॑ बृह॒ता वर्त॑मानं म॒हो द्रु॒हो अप॑ वि॒श्वायु॑ धायि ॥

tvā́ yujā́ ní khidat sū́ryasya índraś cakráṃ sáhasā sadyá índo | ádhi ṣṇúnā br̥hatā́ vártamānaṃ mahó drúho ápa viśvā́yu dhāyi ||

With you as yoked companion, O Indu, Indra by force drove down the wheel of the Sun (the fixed turning of the ordinary light). Moving upon the Vast summit, he put away the great falsehoods and hostilities from the all-life—so a truer illumination may govern the whole being.

त्वा । यु॒जा । नि । खि॒द॒त् । सूर्य॑स्य । इन्द्रः॑ । च॒क्रम् । सह॑सा । स॒द्यः । इ॒न्दो॒ इति॑ । अधि॑ । स्नुना॑ । बृ॒ह॒ता । वर्त॑मानम् । म॒हः । द्रु॒हः । अप॑ । वि॒श्वऽआ॑यु । धा॒यि॒ ॥त्वा । युजा । नि । खिदत् । सूर्यस्य । इन्द्रः । चक्रम् । सहसा । सद्यः । इन्दो इति । अधि । स्नुना । बृहता । वर्तमानम् । महः । द्रुहः । अप । विश्वआयु । धायि ॥tvā | yujā | ni | khidat | sūryasya | indraḥ | cakram | sahasā | sadyaḥ | indo iti | adhi | snunā | bṛhatā | vartamānam | mahaḥ | druhaḥ | apa | viśva-āyu | dhāyi

त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युजाwith the yoked one / as a yoker, companion
युजा:
करण
TypeNoun (agent/companion sense)
Rootयुज् (धातु) → युज्/युज्- (कृदन्त: युज् + क्तिन्/अच्; RV usage: ‘yujā’ instr.)
निdown, forth (prefix)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
खिदत्he/it presses, harasses, afflicts
खिदत्:
TypeVerb
Rootखिद् (धातु)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चक्रंwheel, disc
चक्रं:
कर्म
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
सहसाwith force, by might
सहसा:
करण
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
सद्यःimmediately
सद्यः:
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/निपात)
ष्णुनाwith/through ‘ṣṇu’ (Vedic term; instrument/means)
ष्णुना:
करण
TypeNoun
Rootष्णु (प्रातिपदिक; RV form, instr. sg.)
बृहताwith the great, by the lofty
बृहता:
करण
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
वर्तमानम्moving, turning, rolling
वर्तमानम्:
कर्म
TypeParticiple (present middle)
Rootवृत् (धातु) → वर्तमान (वर्त् + शानच्, कृदन्त)
महोof the great / from the great
महो:
सम्बन्ध/अपादान
TypeAdjective (indeclinable-like Vedic gen./abl. sg. form)
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
द्रुहःof hostility, of deceit
द्रुहः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootद्रुह् (प्रातिपदिक; ‘injury, hostile deceit’)
अपaway (prefix)
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)
विश्वायुःhaving all life / of universal life-force
विश्वायुः:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun
Rootविश्व + आयु (समास; प्रातिपदिक)
धायिwas set/placed, was established
धायि:
TypeVerb
Rootधा (धातु)