HomeRig VedaMandala 4Sukta 28Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 4.28

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.28)
Devata: Indra-Soma (Indra empowered by Soma)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वा युजा तव तत्सोम सख्य इन्द्रो अपो मनवे सस्रुतस्कः । अहन्नहिमरिणात्सप्त सिन्धूनपावृणोदपिहितेव खानि ॥

त्वा यु॒जा तव॒ तत्सो॑म स॒ख्य इन्द्रो॑ अ॒पो मन॑वे स॒स्रुत॑स्कः । अह॒न्नहि॒मरि॑णात्स॒प्त सिन्धू॒नपा॑वृणो॒दपि॑हितेव॒ खानि॑ ॥

tvā́ yujā́ táva tát soma sakhyé índro apó mánave sasrútaskaḥ | áhann áhim áriṇāt saptá síndhūn ápāvṛṇod ápihiteva khā́ni ||

With you as his yoke-fellow, in that friendship, O Soma, Indra set the waters flowing for Manu. He slew the constrictor and released the seven rivers; he opened the blocked channels as if uncovering what had been shut—so the currents of life and knowledge may run in the law of Truth.

त्वा । यु॒जा । तव॑ । तत् । सो॒म॒ । स॒ख्ये । इन्द्रः॑ । अ॒पः । मन॑वे । स॒ऽस्रुतः॑ । क॒रिति॑ कः । अह॒न् । अहि॑म् । अरि॑णात् । स॒प्त । सिन्धू॑न् । अप॑ । अ॒वृ॒णो॒त् । अपि॑हिताऽइव । खानि॑ ॥त्वा । युजा । तव । तत् । सोम । सख्ये । इन्द्रः । अपः । मनवे । सस्रुतः । करिति कः । अहन् । अहिम् । अरिणात् । सप्त । सिन्धून् । अप । अवृणोत् । अपिहिताइव । खानि ॥tvā | yujā | tava | tat | soma | sakhye | indraḥ | apaḥ | manave | sa-srutaḥ | karitikaḥ | ahan | ahim | ariṇāt | sapta | sindhūn | apa | avṛṇot | apihitāiva | khāni

त्वाthee/you
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्
युजाas/with a yokefellow, as companion
युजा:
करण
TypeNoun (instrumental) / Adjectival noun
Rootयुज् (धातु) → युज्/युज्- (कृदन्त: युज् + क्तिन्/क्त्वा?; here instr. of युज्- ‘yoke/companion’)
तवof you/your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्
तत्that
तत्:
कर्म (as object ‘that [deed/thing]’) / or apposition
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सख्येin friendship, in alliance
सख्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
मनवेfor Manu (mankind)
मनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
सस्रुतस्कःswift-flowing/impetuous (as one who has rushed forth)
सस्रुतस्कः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootसस्- (धातु ‘to flow/run’) + स्रुत (ppp) + -स्क (वेदिक विशेषण-प्रत्यय)
अहन्he smote/slayed
अहन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
अहिम्the serpent (Vṛtra)
अहिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
अरिणात्he set free/caused to move (released)
अरिणात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋ (धातु ‘to set in motion/raise’; caus./intensive in Vedic) → अरि-णि-
सप्तseven
सप्त:
विशेषण
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
सिन्धून्rivers/streams
सिन्धून्:
कर्म
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
अपावृणोत्he opened/uncovered
अपावृणोत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ (धातु) + अप (उपसर्ग)
अपिहितcovered, shut
अपिहित:
कर्म-विशेषण
TypeParticiple (adjectival)
Rootधा/हि (धातु ‘to place’; ppp ‘apihita’ = ‘covered/closed’) with अपि-
इवlike, as
इव:
सम्बन्ध/उपमान
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
खानिopenings, channels, cavities
खानि:
कर्म
TypeNoun
Rootख (प्रातिपदिक) / खानि (नपुं. बहु.)