HomeRig VedaMandala 4Sukta 26Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 4.26

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Śyena/Soma-bringing power (with Maruts as contextual powers)
Chandas: Triṣṭubh

प्र सु ष विभ्यो मरुतो विरस्तु प्र श्येनः श्येनेभ्य आशुपत्वा । अचक्रया यत्स्वधया सुपर्णो हव्यं भरन्मनवे देवजुष्टम् ॥

प्र सु ष विभ्यो॑ मरुतो॒ विर॑स्तु॒ प्र श्ये॒नः श्ये॒नेभ्य॑ आशु॒पत्वा॑ । अ॒च॒क्रया॒ यत्स्व॒धया॑ सुप॒र्णो ह॒व्यं भर॒न्मन॑वे दे॒वजु॑ष्टम् ॥

prá su ṣá vibhyo marúto vír astu prá śyénaḥ śyénebhya āśu-pátvā | acakráyā yát svadháyā suparṇó havyáṃ bháran mánave deva-júṣṭam ||

Forth indeed let that one be, apart from you, O Maruts; forth the falcon from the falcons, swift of wing. When, wheel-less, by his own power, the fair-wing bore the offering for Manu—an oblation beloved of the gods.

प्र । सु । सः । विऽभ्यः॑ । म॒रु॒तः॒ । विः । अ॒स्तु॒ । प्र । श्ये॒नः । श्ये॒नेभ्यः॑ । आ॒शु॒ऽपत्वा॑ । अ॒च॒क्रया॑ । यत् । स्व॒धया॑ । सु॒ऽप॒र्णः । ह॒व्यम् । भर॑त् । मन॑वे । दे॒वऽजु॑ष्टम् ॥प्र । सु । सः । विभ्यः । मरुतः । विः । अस्तु । प्र । श्येनः । श्येनेभ्यः । आशुपत्वा । अचक्रया । यत् । स्वधया । सुपर्णः । हव्यम् । भरत् । मनवे । देवजुष्टम् ॥pra | su | saḥ | vi-bhyaḥ | marutaḥ | viḥ | astu | pra | śyenaḥ | śyenebhyaḥ | āśu-patvā | acakrayā | yat | svadhayā | su-parṇaḥ | havyam | bharat | manave | deva-juṣṭam

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)
सुwell, swiftly, excellently
सु:
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय/उपसर्ग)
षुquickly, indeed (Vedic particle)
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (अव्यय)
विभ्यःfrom the cleavers/splitters; from the (host) ‘vibhis’ (Marut-like beings)
विभ्यः:
Apādāna (abl.) / सम्बन्ध (gen.)
TypeNoun
Rootवि (उपसर्ग) + भि (धातु, भिनत्ति/भिनद् ‘to split, pierce’) → विभि- (प्रातिपदिक) / अथवा ‘विभि’ (वेदिक-नाम)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
विःapart, widely (particle)
विः:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग) / विः (अव्यय/निपात, वेदिक)
अस्तुlet there be / may it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु ‘to be’)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
श्येनःthe falcon/eagle
श्येनः:
Kartā
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
श्येनेभ्यःto/for the falcons; from the falcons
श्येनेभ्यः:
Sampradāna (dat.) / Apādāna (abl.)
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
आशुपत्वाswift-winged / flying swiftly
आशुपत्वा:
TypeAdjective (indeclinable formation used adverbially)
Rootआशु (प्रातिपदिक ‘swift’) + पत् (धातु ‘to fly’) → आशुपत् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष) + -त्वा (अव्ययीभाव/तुमुन्-सदृश क्त्वा)
अचक्रयाwithout a wheel; wheel-less (as means)
अचक्रया:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootअ- (नञ्) + चक्र (प्रातिपदिक ‘wheel’) → अचक्र (adj.)
यत्which, what (that)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वधयाby (his) own power/impulse; by svadhā
स्वधया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
सुपर्णःthe fair-winged one (bird)
सुपर्णः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootसुपर्ण (प्रातिपदिक; सु+पर्ण)
हव्यम्the oblation, offering
हव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
भरन्carrying, bearing
भरन्:
Kartā (as qualifier of agent) / क्रियाविशेषण
TypeVerb (participle)
Rootभृ (धातु ‘to bear, carry’) → भरत्/भरन् (शतृ-प्रत्यय)
मनवेto Manu (for mankind)
मनवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
देवजुष्टम्favored/approved by the gods
देवजुष्टम्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + जुष्ट (√जुष् ‘to enjoy, favor’ क्त) → देवजुष्ट (adj.)