HomeRig VedaMandala 4Sukta 26Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 4.26

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra (background), with the seer speaking in a divine-empowered voice
Chandas: Triṣṭubh

अहं भूमिमददामार्यायाहं वृष्टिं दाशुषे मर्त्याय । अहमपो अनयं वावशाना मम देवासो अनु केतमायन् ॥

अ॒हं भूमि॑मददा॒मार्या॑या॒हं वृ॒ष्टिं दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य । अ॒हम॒पो अ॑नयं वावशा॒ना मम॑ दे॒वासो॒ अनु॒ केत॑मायन् ॥

aháṃ bhū́mim adadām ā́ryāyāháṃ vṛ́ṣṭiṃ dāśúṣe mártyāya | ahám apó anayaṃ vāvaśānā́ máma devā́so ánu kétam āyan ||

I gave the wide earth to the Arya; I gave the rain to the mortal who offers. I led the waters in their yearning flow; the gods followed after my beacon of consciousness.

अ॒हम् । भूमि॑म् । अ॒द॒दा॒म् । आर्या॑य । अ॒हम् । वृ॒ष्टिम् । दा॒शुषे॑ । मर्त्या॑य । अ॒हम् । अ॒पः । अ॒न॒य॒म् । व॒व॒शा॒नाः । मम॑ । दे॒वासः॑ । अनु॑ । केत॑म् । आ॒य॒न् ॥अहम् । भूमिम् । अददाम् । आर्याय । अहम् । वृष्टिम् । दाशुषे । मर्त्याय । अहम् । अपः । अनयम् । ववशानाः । मम । देवासः । अनु । केतम् । आयन् ॥aham | bhūmim | adadām | āryāya | aham | vṛṣṭim | dāśuṣe | martyāya | aham | apaḥ | anayam | vavaśānāḥ | mama | devāsaḥ | anu | ketam | āyan

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भूमिम्the earth, ground
भूमिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभूमि- (स्त्री)
अददाम्I gave
अददाम्:
TypeVerb
Rootदा (दाने)
आर्यायैto the Aryan (woman)/to the noble one
आर्यायै:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootआर्या- (स्त्री) < आर्य-
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृष्टिम्rain
वृष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृष्टि- (स्त्री)
दाशुषेto the worshipper/offerer (the giver of oblations)
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeParticiple (perfect active, used as noun)
Rootदाश्वस्- (कृदन्त-प्रातिपदिक), √दाश् (दाने/यज्-सम्बद्धः ‘to offer, to give’)
मर्त्यायto a mortal
मर्त्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमर्त्य- (पुं)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्- (स्त्री; plural tantum)
अनयम्I led/brought
अनयम्:
TypeVerb
Rootनी (नयने) उपसर्गः अनु-
वावशानाeager/desirous (I, being eager)
वावशाना:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (present, middle; intensive nuance)
Rootवावशान- (कृदन्त-प्रातिपदिक), √वश्/वश् (इच्छायाम्/वशीकरणे; ‘to desire/seek, be eager’), पुनरुक्त-परिपूर्णता (intensive/reduplicated)
ममof me, my
मम:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव- (पुं)
अनुafter, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
केतम्sign, signal, intention
केतम्:
कर्म (गत्यर्थे लक्ष्य/अनुगमन-विषयः)
TypeNoun
Rootकेत- (पुं)
आयन्they came, they followed
आयन्:
TypeVerb
Rootइ (गत्यर्थे) उपसर्गः आ-