HomeRig VedaMandala 4Sukta 25Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 4.25

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra (with Soma and Uṣas/rays as supporting imagery)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

को नानाम वचसा सोम्याय मनायुर्वा भवति वस्त उस्राः । क इन्द्रस्य युज्यं कः सखित्वं को भ्रात्रं वष्टि कवये क ऊती ॥

को ना॑नाम॒ वच॑सा सो॒म्याय॑ मना॒युर्वा॑ भवति॒ वस्त॑ उ॒स्राः । क इन्द्र॑स्य॒ युज्यं॒ कः स॑खि॒त्वं को भ्रा॒त्रं व॑ष्टि क॒वये॒ क ऊ॒ती ॥

kó nānāmá váca sā somyā́ya manāyúr vā bhavati vásta usrā́ḥ | ká índrasya yújyaṃ káḥ sakhitváṃ kó bhrā́traṃ vaṣṭi kaváye ká ūtī́ ||

Who bows with the word to the Soma-joy, becoming the mind’s ardor as the bright dawns clothe him? Who is fit to be yoked to Indra—who for comradeship, who chooses brotherhood for the seer, who is the true help?

कः । न॒ना॒म॒ । वच॑सा । सो॒म्याय॑ । म॒ना॒युः । वा॒ । भ॒व॒ति॒ । वस्ते॑ । उ॒स्राः । कः । इन्द्र॑स्य । युज्य॑म् । कः । स॒खि॒ऽत्वम् । कः । भ्रा॒त्रम् । व॒ष्टि॒ । क॒वये॑ । कः । ऊ॒ती ॥कः । ननाम । वचसा । सोम्याय । मनायुः । वा । भवति । वस्ते । उस्राः । कः । इन्द्रस्य । युज्यम् । कः । सखित्वम् । कः । भ्रात्रम् । वष्टि । कवये । कः । ऊती ॥kaḥ | nanāma | vacasā | somyāya | manāyuḥ | vā | bhavati | vaste | usrāḥ | kaḥ | indrasya | yujyam | kaḥ | sakhi-tvam | kaḥ | bhrātram | vaṣṭi | kavaye | kaḥ | ūtī

कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम-प्रातिपदिक)
नानामhas named / calls
नानाम:
Kriyā
TypeVerb
Rootना (धातु) → नानाम (परिपूर्ण/परफेक्ट रूप) अथवा √नम्/√ना ‘to name/call’ (वैदिक)
वचसाwith speech/word
वचसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
सोम्यायto/for the Soma(-lord), the somic one
सोम्याय:
Sampradāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootसोम्य (प्रातिपदिक) < सोम
मनायुःthe eager-minded one / one with mental impulse
मनायुः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनायुः (प्रातिपदिक; वैदिक) < मनस्/√मन् ‘think’ + आयु ‘life/force’ (समास/निर्माण)
वाor
वा:
(connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
भवतिbecomes / is
भवति:
Kriyā
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वस्तःof the dwelling/abode
वस्तः:
Sambandha
TypeNoun
Rootवस्तु/वस्त (प्रातिपदिक; वैदिक) ‘dwelling, home; daybreak/abode’
उस्राःthe ruddy ones (dawn-rays/cows)
उस्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootउस्र (प्रातिपदिक) ‘dawn-cows, ruddy rays’
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
युज्यम्the yoking/fit alliance; what is to be yoked
युज्यम्:
Karma
TypeAdjective/Noun (kṛdanta used substantively)
Rootयुज्य (प्रातिपदिक/कृदन्त; √युज् ‘to yoke, join’)
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम-प्रातिपदिक)
सखित्वम्friendship
सखित्वम्:
Karma
TypeNoun (abstract)
Rootसखि (प्रातिपदिक) → सखित्व (भाववाचक)
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम-प्रातिपदिक)
भ्रात्रम्brother (as object: brotherhood/one as brother)
भ्रात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
वष्टिdesires / chooses
वष्टि:
Kriyā
TypeVerb
Rootवश् (धातु) ‘to wish, desire, choose’
कवयेfor the seer/poet
कवये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतीhelp / protection
ऊती:
Kartā
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) ‘help, aid’