Rig Veda 4.22.8: Mandala 4, Sukta 22, Mantra 8

Sukta 4.22

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra (with Soma/illumination imagery)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

पिपीळे अंशुर्मद्यो न सिन्धुरा त्वा शमी शशमानस्य शक्तिः । अस्मद्र्यक्छुशुचानस्य यम्या आशुर्न रश्मिं तुव्योजसं गोः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.22.8

Transliteration

pipīḷé aṃśúr mádyo ná síndhur ā́ tvā śámī śaśamā́nasyá śaktíḥ | asmadryák chuśucā́nasyá yamyā́ āśúr ná raśmíṃ tuvyójasaṃ góḥ ||

Translation

The Soma-stalk, like an intoxicating river, has filled itself; to thee it comes—this force of the seeker who strives. And it draws toward us the yoking of the flaming energy, like the swift ray of the Cow, of vast puissance.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पिपीळे: he has pressed/impelled; he has set in motion
• पिपीळे: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पि-पीळ् (धातु; √पीळ्/√पील् ‘दब्/पीड्, बलात् प्रेरय्’—वेदिक रूप)

• अंशुः: the Soma-stalk / Soma-ray (Soma)
• अंशुः: Kartā (पिपीळे का कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अंशु (प्रातिपदिक)

• मद्यः: the intoxicating (drink)
• मद्यः: Kartā (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मद्य (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सिन्धुराः: the rivers / the streaming ones
• सिन्धुराः: Kartā (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: सिन्धुर (प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: Karma (शमी/यम्या इत्यादि क्रियाणां)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शमी: has pacified/has made favorable
• शमी: Kriyā (अनु-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शम् (धातु; √शम् ‘शमय्, शान्ति/हितं कर्’)

• शशमानस्य: of the one who is pacifying/appeasing
• शशमानस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘of the pacifying one’)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: शम् (धातु; √शम्) → शशमान (कृदन्त, लिट्-प्रत्ययान्त/परफेक्ट-भागवत्)

• शक्तिः: power, might
• शक्तिः: Kartā (शमी का कर्तृ-भावे/वाक्य-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक; √शक् ‘समर्थ’)

• अस्मद्र्यक्: towards us
• अस्मद्र्यक्: Adhikaraṇa (दिशा-निर्देशः)
• Type: Indeclinable/Adverbial compound
• Root: अस्मद् (सर्वनाम) + र्यक् (अव्यय/प्रातिपदिक ‘तिर्यक्, towards’)

• शुशुचानस्य: of the blazing/gleaming one
• शुशुचानस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘of the blazing one’)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: शुच् (धातु; √शुच् ‘दीप्/शोच्, चमक्’) → शुशुचान (कृदन्त, लिट्-भागवत्)

• यम्या: restraining, holding back
• यम्या: Kartā-विशेषण (शक्तेः)
• Type: Adjective/Participle
• Root: यम् (धातु; √यम् ‘यच्छ्, नियम्’) → यम्य (कृदन्त; यतव्य/यम्य ‘to be restrained/held’)

• आशुः: swift
• आशुः: Kartā (उपमान-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: आशु (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• रश्मिम्: rein, ray, strap
• रश्मिम्: Karma (आशुः… इत्यस्य उपमान-वस्तु)
• Type: Noun
• Root: रश्मि (प्रातिपदिक)

• तुव्योजसम्: of mighty strength, very powerful
• तुव्योजसम्: Karma-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: तुवि (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘बहु, अत्यन्त’) + ओजस् (प्रातिपदिक) → तुव्योजस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय)

• गोः: of the cow; (also) of the steed
• गोः: सम्बन्ध (genitive: ‘of the cow/steed’)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)