HomeRig VedaMandala 4Sukta 20Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 4.20

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

कया तच्छृण्वे शच्या शचिष्ठो यया कृणोति मुहु का चिदृष्वः । पुरु दाशुषे विचयिष्ठो अंहोऽथा दधाति द्रविणं जरित्रे ॥

कया॒ तच्छृ॑ण्वे॒ शच्या॒ शचि॑ष्ठो॒ यया॑ कृ॒णोति॒ मुहु॒ का चि॑दृ॒ष्वः । पु॒रु दा॒शुषे॒ विच॑यिष्ठो॒ अंहोऽथा॑ दधाति॒ द्रवि॑णं जरि॒त्रे ॥

kayā́ tát śṛṇve śacyā́ śáciṣṭho yayā́ kṛṇóti múhu kā́ cid ṛṣváḥ | purú dāśúṣe ví-cayiṣṭho áṃho 'thā́ dadhāti dráviṇaṃ jaritré ||

By what effective power of thy Wisdom (śacyā), O most capable (śaciṣṭha), do I hear that thou again and again accomplishest even the difficult? Thou who discernest and separatest the peril (aṃhas) for the giver, then thou establishest the true substance of wealth (draviṇa) in the singer.

कया॑ । तत् । शृ॒ण्वे॒ । शच्या॑ । शचि॑ष्ठः । यया॑ । कृ॒णोति॑ । मुहु॑ । का । चि॒त् । दृ॒ष्वः । पु॒रु । दा॒शुषे॑ । विऽच॑यिष्ठः । अंहः॑ । अथ॑ । द॒धा॒ति॒ । द्रवि॑णम् । ज॒रि॒त्रे ॥कया । तत् । शृण्वे । शच्या । शचिष्ठः । यया । कृणोति । मुहु । का । चित् । दृष्वः । पुरु । दाशुषे । विचयिष्ठः । अंहः । अथ । दधाति । द्रविणम् । जरित्रे ॥kayā | tat | śṛṇve | śacyā | śaciṣṭhaḥ | yayā | kṛṇoti | muhu | kā | cit | dṛṣvaḥ | puru | dāśuṣe | vi-cayiṣṭhaḥ | aṃhaḥ | atha | dadhāti | draviṇam | jaritre

कयाby which? (by what means?)
कया:
करण
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक)
तत्that (thing)
तत्:
कर्म (श्रवणे) / विषय
TypePronoun
Rootतद्-प्रातिपदिक
शृण्वेI hear
शृण्वे:
TypeVerb
Rootश्रु (शृणोति)
शच्याwith power/skill (effective might)
शच्या:
करण
TypeNoun
Rootशची-प्रातिपदिक
शचिष्ठःmost mighty/most effective
शचिष्ठः:
कर्तृ (विशेषणम्) / संबोधनार्थः (स्तुतौ)
TypeAdjective
Rootशची + इष्ठ (तमप्-प्रत्ययः)
ययाby which
यया:
करण
TypePronoun
Rootयद्-प्रातिपदिक
कृणोतिhe does/makes
कृणोति:
TypeVerb
Rootकृ (करोति/कृणोति)
मुहुःagain and again; repeatedly
मुहुः:
अधिकरण (काल) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootमुहुर् (अव्यय-प्रातिपदिक)
काwhat? which?
का:
कर्तृ (प्रश्नार्थे) / विशेषणम्
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक)
चित्even; indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय) / चिद्
ऋष्वःlofty; exalted; mighty
ऋष्वः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootऋष्व-प्रातिपदिक
पुरुmuch; many
पुरु:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootपुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वस् (√दाश् ‘to give, worship’)
विचयिष्ठःmost discerning; best chooser
विचयिष्ठः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवि + चय (√चि ‘to gather/choose’) + इष्ठ
अंहःdistress; sin; narrowness
अंहः:
कर्म
TypeNoun
Rootअंहस्-प्रातिपदिक
अथthen; and then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
दधातिhe places; bestows
दधाति:
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
द्रविणम्wealth; treasure
द्रविणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्रविण-प्रातिपदिक
जरित्रेto the praiser/singer
जरित्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजरितृ-प्रातिपदिक (√गॄ/जर् ‘to sing/praise’)