HomeRig VedaMandala 4Sukta 18Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 4.18

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

किं स ऋधक्कृणवद्यं सहस्रं मासो जभार शरदश्च पूर्वीः । नही न्वस्य प्रतिमानमस्त्यन्तर्जातेषूत ये जनित्वाः ॥

किं स ऋध॑क्कृणव॒द्यं स॒हस्रं॑ मा॒सो ज॒भार॑ श॒रद॑श्च पू॒र्वीः । न॒ही न्व॑स्य प्रति॒मान॒मस्त्य॒न्तर्जा॒तेषू॒त ये जनि॑त्वाः ॥

kím sá ṛ́dhak kṛṇavad yáṃ sahásraṃ mā́sō jabhā́ra śáradaś ca pūrvī́ḥ | nahī́ nv asya prati-mā́nam ásty antár jātéṣūta yé jánitvāḥ ||

What separate deed could equal him, who bore a thousand months and many former autumns? Truly there is no measure for him among the born, nor even among those who are sources of birth.

किम् । सः । ऋध॑क् । कृ॒ण॒व॒त् । यम् । स॒हस्र॑म् । मा॒सः । ज॒भार॑ । श॒रदः॑ । च॒ । पू॒र्वीः । न॒ही । नु । आ॒स्य॒ । प्र॒ति॒ऽमान॑म् । अस्ति॑ । अ॒न्तः । ज॒तेषु॑ । उ॒त । ये । जनि॑ऽत्वाः ॥किम् । सः । ऋधक् । कृणवत् । यम् । सहस्रम् । मासः । जभार । शरदः । च । पूर्वीः । नही । नु । आस्य । प्रतिमानम् । अस्ति । अन्तः । जतेषु । उत । ये । जनित्वाः ॥kim | saḥ | ṛdhak | kṛṇavat | yam | sahasram | māsaḥ | jabhāra | śaradaḥ | ca | pūrvīḥ | nahī | nu | āsya | prati-mānam | asti | antaḥ | jateṣu | uta | ye | jani-tvāḥ

किम्what?
किम्:
Karma (प्रश्नरूपेण)
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋधक्separately, apart
ऋधक्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootऋधक् (अव्यय)
कृणवत्did, made
कृणवत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
यम्whom/which
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
मासःmonth
मासः:
Kartā
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
जभारbore, carried, brought
जभार:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
शरदःautumns, years
शरदः:
Karma
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
पूर्वीःmany/former, earlier
पूर्वीः:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
not
:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
हिindeed, for
हि:
(निपात/हेतौ)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
नुnow, indeed
नु:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
अस्यof him/this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रतिमानम्counterpart, equal, measure
प्रतिमानम्:
Kartā (अस्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootप्रतिमान (प्रातिपदिक)
अस्तिis
अस्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अन्तर्जातेषुamong those born within/inside
अन्तर्जातेषु:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootअन्तर्जात (कृदन्त-प्रातिपदिक; अन्तर् + जात, √जन्)
उतand also
उत:
(समुच्चय/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
येwho
ये:
Kartā (जनित्वाः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जनित्वाःhaving been born
जनित्वाः:
(पूर्वकाल-क्रियाविशेषण)
TypeVerbal derivative
Root√जन् (धातु) → जनित्व (क्त्वान्त/तुमुनादि-निष्पन्नः; here: क्त्वा-प्रत्ययान्तः)