HomeRig VedaMandala 4Sukta 17Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 4.17

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

सत्राहणं दाधृषिं तुम्रमिन्द्रं महामपारं वृषभं सुवज्रम् । हन्ता यो वृत्रं सनितोत वाजं दाता मघानि मघवा सुराधाः ॥

स॒त्रा॒हणं॒ दाधृ॑षिं॒ तुम्र॒मिन्द्रं॑ म॒हाम॑पा॒रं वृ॑ष॒भं सु॒वज्र॑म् । हन्ता॒ यो वृ॒त्रं सनि॑तो॒त वाजं॒ दाता॑ म॒घानि॑ म॒घवा॑ सु॒राधा॑: ॥

satrā́haṇaṃ dā́dhṛṣiṃ túmram índraṃ mahā́m apā́raṃ vṛṣabháṃ suvájram | hántā yó vṛtráṃ sánitotá vā́jaṃ dā́tā maghā́ni maghávā surā́dhāḥ ||

Indra the constant slayer, the daring, the impetuous; the great, the boundless, the bull with the good thunderbolt—he is the killer of Vṛtra, the winner of plenitude of force; the giver of many felicities, the bountiful one of perfect accomplishment.

स॒त्रा॒ऽहन॑न् । दधृ॑षिम् । तुम्र॑म् । इन्द्र॑म् । म॒हाम् । अ॒पा॒रम् । वृ॒ष॒भम् । सु॒ऽवज्र॑म् । हन्ता॑ । यः । वृ॒त्रम् । सनि॑ता । उ॒त । वाज॑म् । दाता॑ । म॒घानि॑ । म॒घऽवा॑ । सु॒ऽराधाः॑ ॥सत्राहनन् । दधृषिम् । तुम्रम् । इन्द्रम् । महाम् । अपारम् । वृषभम् । सुवज्रम् । हन्ता । यः । वृत्रम् । सनिता । उत । वाजम् । दाता । मघानि । मघवा । सुराधाः ॥satrāhanan | dadhṛṣim | tumram | indram | mahām | apāram | vṛṣabham | su-vajram | hantā | yaḥ | vṛtram | sanitā | uta | vājam | dātā | maghāni | magha-vā | su-rādhāḥ

सत्राहणम्ever-slaying (always striking down foes)
सत्राहणम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-विशेष्य ‘इन्द्रम्’ का विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्राहन् (प्रातिपदिक; सत्रा + हन्) अथवा सत्राहन्- (विशेषण)
दाधृषिम्bold, daring
दाधृषिम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootदाधृषि- (प्रातिपदिक; √धृष् ‘धर्षणे/साहसे’ से, तीव्र/धृष्ट अर्थ)
तुम्रम्strong, mighty
तुम्रम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुम्र- (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय देवता)
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
महाम्great
महाम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा- (प्रातिपदिक)
अपारम्boundless
अपारम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपार- (प्रातिपदिक; a- + पार)
वृषभम्bull (chief, mighty one)
वृषभम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण/उपाधि)
TypeNoun (used as epithet)
Rootवृषभ- (प्रातिपदिक)
सुवज्रम्with a good/strong thunderbolt
सुवज्रम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुवज्र- (प्रातिपदिक; सु- + वज्र)
हन्ताslayer
हन्ता:
कर्तृ (इन्द्रः—‘slayer’)
TypeAgent noun
Root√हन् (हिंसागत्योः) → हन्तृ- (कृदन्त, तृच्)
यःwho
यः:
कर्तृ (सापेक्ष-सम्बन्ध; ‘who’ = इन्द्रः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृत्रम्Vṛtra
वृत्रम्:
कर्म (हननस्य)
TypeNoun
Rootवृत्र- (प्रातिपदिक)
सनितःby winning, in the winning (of)
सनितः:
अधिकारण/हेतु-भाव (क्रियाविशेषण: ‘by winning’)
TypeIndeclinable (adverbial) / Kṛdanta-based
Root√सन्/√सनी (लाभे/प्राप्तौ) → सनि- (कृदन्त/नाम); सनितस् (अव्ययीभाव/तसिल्-अन्त)
उतand, also
उत:
समुच्चय (and/also)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
वाजम्prize, strength, victory-booty
वाजम्:
कर्म (सनितः—‘winning’ का विषय)
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
दाताgiver
दाता:
कर्तृ (इन्द्रः—‘giver’)
TypeAgent noun
Root√दा (दाने) → दातृ- (कृदन्त, तृच्)
मघानिbounties, gifts
मघानि:
कर्म (दानस्य)
TypeNoun
Rootमघ- / मघन्- (प्रातिपदिक; ‘gift, bounty’)
मघवाthe bountiful one
मघवा:
कर्तृ (इन्द्रः)
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन्- (प्रातिपदिक; ‘bountiful’)
सुराधाःof good generosity / with good gifts
सुराधाः:
कर्तृ-विशेषण (मघवा का विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुराधस्- (प्रातिपदिक; सु- + राधस् ‘bounty/aid’)