HomeRig VedaMandala 4Sukta 17Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 4.17

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

त्वमध प्रथमं जायमानोऽमे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः । त्वं प्रति प्रवत आशयानमहिं वज्रेण मघवन्वि वृश्चः ॥

त्वमध॑ प्रथ॒मं जाय॑मा॒नोऽमे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः । त्वं प्रति॑ प्र॒वत॑ आ॒शया॑न॒महिं॒ वज्रे॑ण मघव॒न्वि वृ॑श्चः ॥

tvám ádha prathamáṃ jā́yamāno'mé víśvā adhithā indra kṛṣṭī́ḥ | tváṃ práti právatā āśáyānam áhíṃ vájreṇa maghavan ví vṛścaḥ ||

You, even at your first birth, established all the peoples here, O Indra. You struck apart with the thunderbolt the serpent lying in the descending slopes, O Maghavan, and made the path free.

त्वम् । अध॑ । प्र॒थ॒मम् । जाय॑मानः । अमे॑ । विश्वाः॑ । अ॒धि॒थाः॒ । इ॒न्द्र॒ । कृ॒ष्टीः । त्वम् । प्रति॑ । प्र॒ऽवतः॑ । आ॒ऽशया॑नम् । अहि॑म् । वज्रे॑ण । म॒घ॒ऽव॒न् । वि । वृ॒श्चः॒ ॥त्वम् । अध । प्रथमम् । जायमानः । अमे । विश्वाः । अधिथाः । इन्द्र । कृष्टीः । त्वम् । प्रति । प्रवतः । आशयानम् । अहिम् । वज्रेण । मघवन् । वि । वृश्चः ॥tvam | adha | prathamam | jāyamānaḥ | ame | viśvāḥ | adhithāḥ | indra | kṛṣṭīḥ | tvam | prati | pra-vataḥ | āśayānam | ahim | vajreṇa | magha-van | vi | vṛścaḥ

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अधthen, now, indeed
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (निपात)
प्रथमम्first, at first
प्रथमम्:
कर्म (क्रियाविशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
जायमानःbeing born
जायमानः:
कर्तृ (त्वम्-विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√जन् (जने) + शानच् (आत्मनेपद-वर्तमान कृदन्त)
अमेO mighty one(s) / O strong (one)
अमे:
सम्बोधन (स्तुत्यर्थ-विशेषणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootअम (प्रातिपदिक; ‘बल/शक्ति/उत्साह’ इत्यर्थे, बहुवचन-सम्बोधन/प्रथमा-रूप)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्म (कृष्टीः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अधिथाःyou placed/established
अधिथाः:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे) उपसर्गः अधि-; लिट्/लुङ्-प्रयोगे वेदिक-रूप (परस्मैपद)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कृष्टीःpeoples, tribes
कृष्टीः:
कर्म
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
प्रवतःthe slopes, descents
प्रवतः:
अधिकरण/कर्म (गमन-दिशा/लक्ष्य)
TypeNoun
Rootप्रवत् (प्रातिपदिक; ‘ढाल/उतार’)
आशयानम्lying, reclining
आशयानम्:
कर्म (अहिम्-विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√शी (शये) उपसर्गः आ-; शानच् (वर्तमान कृदन्त, आत्मनेपद)
अहिम्the serpent (Ahi/Vṛtra)
अहिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
वज्रेणwith the thunderbolt
वज्रेण:
करण
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वृश्चःyou cut/split
वृश्चः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृश्च् (छेदने)