HomeRig VedaMandala 4Sukta 17Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 4.17

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

य एक इच्च्यावयति प्र भूमा राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः ॥

य एक॑ इच्च्या॒वय॑ति॒ प्र भूमा॒ राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्र॑: । स॒त्यमे॑न॒मनु॒ विश्वे॑ मदन्ति रा॒तिं दे॒वस्य॑ गृण॒तो म॒घोन॑: ॥

yá éka ic cyāváyati prá bhū́mā rā́jā kṛṣṭīnā́ṃ puruhūtá índraḥ | satyám enam ánu víśve madanti rātíṃ devásya gṛṇató maghónaḥ ||

He alone sets the vast world in motion—Indra, the much-invoked king of the peoples. All follow him in the truth and rejoice; he gives the divine largesse to the singer who praises, to the one rich in aspiration.

यः । एकः॑ । इत् । च्या॒वय॑ति । प्र । भूमा॑ । राजा॑ । कृ॒ष्टी॒नाम् । पु॒रु॒ऽहू॒तः । इन्द्रः॑ । स॒त्यम् । ए॒न॒म् । अनु॑ । विश्वे॑ । म॒द॒न्ति॒ । रा॒तिम् । दे॒वस्य॑ । गृण॒तः । म॒घोनः॑ ॥यः । एकः । इत् । च्यावयति । प्र । भूमा । राजा । कृष्टीनाम् । पुरुहूतः । इन्द्रः । सत्यम् । एनम् । अनु । विश्वे । मदन्ति । रातिम् । देवस्य । गृणतः । मघोनः ॥yaḥ | ekaḥ | it | cyāvayati | pra | bhūmā | rājā | kṛṣṭīnām | puru-hūtaḥ | indraḥ | satyam | enam | anu | viśve | madanti | rātim | devasya | gṛṇataḥ | maghonaḥ

यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एकःalone, single
एकः:
Kartā
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
च्यावयतिcauses to move/shake, dislodges
च्यावयति:
Karma
TypeVerb
Rootच्यव् (धातु) → च्यावय- (णिच् causative)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
भूमाःthe great one, the mighty
भूमाः:
Kartā
TypeNoun
Rootभूमन् (प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
Kartā
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
कृष्टीनाम्of the peoples/communities
कृष्टीनाम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
पुरुहूतःmuch-invoked
पुरुहूतः:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक; पुरु + हूत ‘much-invoked’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सत्यम्truly, in truth
सत्यम्:
Karaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनुafter, along, in accordance with
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
विश्वेall (of them), all men/gods
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
मदन्तिrejoice, exult
मदन्ति:
TypeVerb
Rootमद् (धातु)
रातिम्gift, bounty
रातिम्:
Karma
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
गृणतःof the praising singer
गृणतः:
Kartā
TypeParticiple
Rootगृ (धातु) → गृणत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
मघोनःof the bountiful one (Indra)
मघोनः:
Sampradāna
TypeAdjective (epithet)
Rootमघवन्/मघोन (प्रातिपदिक; ‘bountiful, wealthy’)