HomeRig VedaMandala 4Sukta 17Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 4.17

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

स्तुत इन्द्रो मघवा यद्ध वृत्रा भूरीण्येको अप्रतीनि हन्ति । अस्य प्रियो जरिता यस्य शर्मन्नकिर्देवा वारयन्ते न मर्ताः ॥

स्तु॒त इन्द्रो॑ म॒घवा॒ यद्ध॑ वृ॒त्रा भूरी॒ण्येको॑ अप्र॒तीनि॑ हन्ति । अ॒स्य प्रि॒यो ज॑रि॒ता यस्य॒ शर्म॒न्नकि॑र्दे॒वा वा॒रय॑न्ते॒ न मर्ता॑: ॥

stutá índro maghávā yád dha vṛtrā́ bhū́rīṇy éko apratī́ni hánti | asyá priyó jaritā́ yásya śármann ákír devā́ vā́rayante ná mártāḥ ||

Indra the bountiful is praised, for he alone slays the many Vṛtras, the resistances that have no equal. Dear to him is the singer who rests in his shelter; none—neither gods nor mortals—can bar that protection.

स्तु॒तः । इन्द्रः॑ । म॒घऽवा॑ । यत् । ह॒ । वृ॒त्रा । भूरी॑णि । एकः॑ । अ॒प्र॒तीनि॑ । ह॒न्ति॒ । अ॒स्य । प्रि॒यः । ज॒रि॒ता । यस्य॑ । शर्म॑न् । नकिः॑ । दे॒वाः । वा॒रय॑न्ते । न । मर्ताः॑ ॥स्तुतः । इन्द्रः । मघवा । यत् । ह । वृत्रा । भूरीणि । एकः । अप्रतीनि । हन्ति । अस्य । प्रियः । जरिता । यस्य । शर्मन् । नकिः । देवाः । वारयन्ते । न । मर्ताः ॥stutaḥ | indraḥ | magha-vā | yat | ha | vṛtrā | bhūrīṇi | ekaḥ | apratīni | hanti | asya | priyaḥ | jaritā | yasya | śarman | nakiḥ | devāḥ | vārayante | na | martāḥ

स्तुतःpraised
स्तुतः:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective (past passive participle)
Root√स्तु (स्तवते) / स्तुत (PPP)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (हन्ति)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मघवाthe bountiful one
मघवा:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeNoun/Epithet
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
यत्that which
यत्:
कर्म (हन्ति)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed
:
TypeIndeclinable particle
Rootह (निपात)
वृत्राVṛtras / obstructers
वृत्रा:
कर्म (हन्ति)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
भूरीणिmany
भूरीणि:
कर्म (हन्ति; ‘many [foes/deeds]’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
एकःalone
एकः:
कर्तृ (हन्ति) / विशेषण
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
अप्रतीनिunopposed / irresistible
अप्रतीनि:
कर्म (हन्ति; ‘unresisted [ones]’ अथवा ‘without opposition’ भाव)
TypeAdjective
Rootअ-प्रति (उपसर्ग/निषेध) + ईन/इन (प्रातिपदिक; ‘प्रतिद्वन्द्विन्/प्रतिमान’ भाव)
हन्तिslays
हन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (हन्ति)
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध (प्रियः/जरिता इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रियःdear
प्रियः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
जरिताpraiser
जरिता:
कर्तृ (अस्ति—अध्याहृत) / विषय (स्तुतिः)
TypeNoun (agent)
Root√जॄ/जर् (स्तुतौ) → जरितृ (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (शर्मन्)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्मन्in (his) shelter/protection
शर्मन्:
अधिकरण (यस्य शर्मन् = ‘in whose protection’)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
अकिःa miser
अकिः:
कर्तृ (वारयन्ते)
TypeNoun
Rootअकि (प्रातिपदिक; ‘कञ्जूस/कृपण’)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (वारयन्ते)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वारयन्तेward off / keep away
वारयन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ (वारयति; ‘to ward off/keep away’)
not
:
TypeIndeclinable particle
Rootन (निपात)
मर्ताःmortals
मर्ताः:
कर्तृ (वारयन्ते) — ‘not mortals (do so)’
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)