HomeRig VedaMandala 4Sukta 16Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 4.16

Devata: Indra

कविर्न निण्यं विदथानि साधन्वृषा यत्सेकं विपिपानो अर्चात् । दिव इत्था जीजनत्सप्त कारूनह्ना चिच्चक्रुर्वयुना गृणन्तः ॥

क॒विर्न नि॒ण्यं वि॒दथा॑नि॒ साध॒न्वृषा॒ यत्सेकं॑ विपिपा॒नो अर्चा॑त् । दि॒व इ॒त्था जी॑जनत्स॒प्त का॒रूनह्ना॑ चिच्चक्रुर्व॒युना॑ गृ॒णन्त॑: ॥

kavír na niṇyáṃ vidáthāni sā́dhan vṛ́ṣā yát sékaṃ vipipānó árcāt | divá itthā́ jī́janat saptá kārū́n áhnā cit cakruḥ vayunā́ gṛṇántaḥ ||

Like a seer achieving the hidden workings, he accomplished the sessions of knowledge; the Bull, drinking the outpouring, sang forth. Thus from heaven he generated the seven poets; and in a single day they fashioned the workings of understanding, praising.

क॒विः । न । नि॒ण्यम् । वि॒दथा॑नि । साध॑न् । वृषा॑ । यत् । सेक॑म् । वि॒ऽपि॒पा॒नः । अर्चा॑त् । दि॒वः । इ॒त्था । जी॒ज॒न॒त् । स॒प्त । का॒रून् । अह्ना॑ । चि॒त् । च॒क्रुः॒ । व॒युना॑ । गृ॒णन्तः॑ ॥कविः । न । निण्यम् । विदथानि । साधन् । वृषा । यत् । सेकम् । विपिपानः । अर्चात् । दिवः । इत्था । जीजनत् । सप्त । कारून् । अह्ना । चित् । चक्रुः । वयुना । गृणन्तः ॥kaviḥ | na | niṇyam | vidathāni | sādhan | vṛṣā | yat | sekam | vi-pipānaḥ | arcāt | divaḥ | itthā | jījanat | sapta | kārūn | ahnā | cit | cakruḥ | vayunā | gṛṇantaḥ

कविःthe sage/poet (seer)
कविः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
like/as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
निन्यम्the hidden/secret (thing)
निन्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootनिन्य (प्रातिपदिक; √नी ‘to lead’ से ‘अन्तर्नीत/गूढ’ अर्थ)
विदथानिritual assemblies/ceremonial distributions
विदथानि:
कर्म
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
साधन्accomplishes/achieves
साधन्:
TypeVerb
Root√साध् (धातु; ‘to accomplish, make succeed’)
वृषाthe bull (i.e., the mighty one)
वृषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
यत्which/that (what)
यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सेकम्a pouring/sprinkling; libation
सेकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसेक (प्रातिपदिक; √सिच् ‘to pour, sprinkle’)
विपिपानःdrinking deeply; having drunk (abundantly)
विपिपानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√पा (धातु; ‘to drink’) + वि- (उपसर्ग), क्त्वा-न/शानच्-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त)
अर्चात्praised/sang
अर्चात्:
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु; ‘to praise, sing’)
दिवःof heaven/of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
इत्थाthus/in this manner
इत्था:
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय)
जीजनत्begetting/bringing forth
जीजनत्:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√जन् (धातु; ‘to beget, produce’) (गहन/इंटेन्सिव/रेडुप्लिकेटेड स्टेम जीजन-)
सप्तseven
सप्त:
TypeNumeral
Rootसप्त (संख्या)
कारून्singers/poets (artisan-bards)
कारून्:
कर्म
TypeNoun
Rootकारु (प्रातिपदिक)
अह्नाby day/with the day
अह्ना:
करण
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
चित्indeed/even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
चक्रुःthey have done/made
चक्रुः:
TypeVerb
Root√कृ (धातु; ‘to do, make’)
वयुनाby skill/insight; by (ritual) art
वयुना:
करण
TypeNoun
Rootवयुन (प्रातिपदिक)
गृणन्तःpraising/singing
गृणन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√गृ (धातु; ‘to sing, praise’) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)