HomeRig VedaMandala 4Sukta 16Mantra 18
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Sukta 4.16

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

भुवोऽविता वामदेवस्य धीनां भुवः सखावृको वाजसातौ । त्वामनु प्रमतिमा जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध स्याः ॥

भुवो॑ऽवि॒ता वा॒मदे॑वस्य धी॒नां भुव॒: सखा॑वृ॒को वाज॑सातौ । त्वामनु॒ प्रम॑ति॒मा ज॑गन्मोरु॒शंसो॑ जरि॒त्रे वि॒श्वध॑ स्याः ॥

bhúvo ’vitā́ vā́madevasya dhīnā́ṃ bhúvaḥ sákḥā́vṛko vā́ja-sātau | tvā́m ánu prámatim ā́ jaganma urúśaṃso jaritré viśvádha syāḥ ||

Be the helper of Vāmadeva’s inspired thoughts; be the friend who cannot be harmed in the winning of vāja. Following you, we have come to the right understanding; become for the singer the wide-praised power of fulfillment, in every way.

भुवः॑ । अ॒वि॒ता । वा॒मऽदे॑वस्य । धी॒नाम् । भुवः॑ । सखा॑ । अ॒वृ॒कः । वाज॑ऽसातौ । त्वाम् । अनु॑ । प्रऽम॑तिम् । आ । ज॒ग॒न्म॒ । उ॒रु॒ऽशंसः॑ । ज॒रि॒त्रे । वि॒श्वध॑ । स्याः॒ ॥भुवः । अविता । वामदेवस्य । धीनाम् । भुवः । सखा । अवृकः । वाजसातौ । त्वाम् । अनु । प्रमतिम् । आ । जगन्म । उरुशंसः । जरित्रे । विश्वध । स्याः ॥bhuvaḥ | avitā | vāma-devasya | dhīnām | bhuvaḥ | sakhā | avṛkaḥ | vāja-sātau | tvām | anu | pra-matim | ā | jaganma | uru-śaṃsaḥ | jaritre | viśvadha | syāḥ

भुवःin the world; in existence
भुवः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootभू (भुवस्-)
अविताprotector; helper
अविता:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootअवितृ (√अव् ‘रक्षणे’)
वामदेवस्यof Vāmadeva
वामदेवस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun (proper name)
Rootवामदेव (प्रातिपदिक)
धीनाम्of the thoughts/insights
धीनाम्:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
भुवःin the world; in existence
भुवः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootभू (भुवस्-)
सखाfriend; companion
सखा:
Kartā
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
वृकःwolf (metaphor: fierce one)
वृकः:
Kartā (apposition to सखा)
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
वाजसातौin the winning of prize/strength (in the contest for booty)
वाजसातौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवाजसाति (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
अनुafter; along; following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
प्रमतिम्guidance; wise intent; counsel
प्रमतिम्:
Karma (with अनु)
TypeNoun
Rootप्रमति (प्रातिपदिक)
towards; unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
जगन्माlet (me) not go astray / do not let (me) wander (lit. ‘moving—do not’)
जगन्मा:
TypeCompound/particle phrase
Root√गम् (जगन्- ‘going, moving’ as kṛdanta-stem) + मा (अव्यय)
उरुशंसःwide-praised; of far-reaching fame
उरुशंसः:
Kartā (predicate epithet)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootउरुशंस (प्रातिपदिक: उरु ‘wide’ + शंस ‘praise’)
जरित्रेto the singer/praiser
जरित्रे:
Sampradāna
TypeNoun (agent)
Rootजरितृ (√गॄ/√जर् ‘स्तुतौ’)
विश्वधाin every way; wholly
विश्वधा:
TypeIndeclinable
Rootविश्वधा (अव्यय; विश्व + धा)
स्याःmay you be
स्याः:
Kartā (implicit ‘त्वम्’)
TypeVerb
Root√अस् (भू-अर्थे) / √भू (optative of ‘to be’)