HomeRig VedaMandala 4Sukta 16Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 4.16

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra (with Kútsa as associated figure)
Chandas: Triṣṭubh

आ दस्युघ्ना मनसा याह्यस्तं भुवत्ते कुत्सः सख्ये निकामः । स्वे योनौ नि षदतं सरूपा वि वां चिकित्सदृतचिद्ध नारी ॥

आ द॑स्यु॒घ्ना मन॑सा या॒ह्यस्तं॒ भुव॑त्ते॒ कुत्स॑: स॒ख्ये निका॑मः । स्वे योनौ॒ नि ष॑दतं॒ सरू॑पा॒ वि वां॑ चिकित्सदृत॒चिद्ध॒ नारी॑ ॥

ā́ dasyu-ghnā́ manasā yā́hy ástaṃ bhúvat te kútsaḥ sakhyé ní-kāmaḥ | své yónau ní ṣadatam sá-rūpā ví vāṃ cikitsad ṛtá-cid dha nā́rī ||

Come homeward in mind, O slayer of the Dasyus; Kútsa has become for you a comrade in the friendship of one desire. Sit down together in your own source, of one form; the woman who knows by the Truth indeed perceives your secret working.

आ । द॒स्यु॒ऽघ्ना । मन॑सा । या॒हि॒ । अस्त॑म् । भुव॑त् । ते॒ । कुत्सः॑ । स॒ख्ये । निऽका॑मः । स्वे । योनौ॑ । नि । स॒द॒त॒म् । सऽरू॑पा । वि । वा॒म् । चि॒कि॒त्स॒त् । ऋ॒त॒ऽचित् । ह॒ । नारी॑ ॥आ । दस्युघ्ना । मनसा । याहि । अस्तम् । भुवत् । ते । कुत्सः । सख्ये । निकामः । स्वे । योनौ । नि । सदतम् । सरूपा । वि । वाम् । चिकित्सत् । ऋतचित् । ह । नारी ॥ā | dasyu-ghnā | manasā | yāhi | astam | bhuvat | te | kutsaḥ | sakhye | ni-kāmaḥ | sve | yonau | ni | sadatam | sa-rūpā | vi | vām | cikitsat | ṛta-cit | ha | nārī

hither, forth (prefix)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
दस्युघ्नाO slayer of the Dasyu
दस्युघ्ना:
सम्बोधन (addressed)
TypeAdjective
Rootदस्यु-घ्न (घ्न < √हन्)
मनसाwith (your) mind, mentally
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस्
याहिcome/go!
याहि:
TypeVerb
Root√या (याति)
अस्तम्home; to the setting (place)
अस्तम्:
अधिकारण/गति-लक्ष्य
TypeIndeclinable
Rootअस्तम्
भुवत्become! be!
भुवत्:
TypeVerb
Root√भू
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद्
कुत्सःKutsa
कुत्सः:
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootकुत्स (प्रा.)
सख्येin friendship, in companionship
सख्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसख्य
निकामःdesirous, eager (with full wish)
निकामः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनिकाम
स्वेin one’s own
स्वे:
अधिकारण-विशेषण
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व
योनौin the womb; in the seat/abode
योनौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootयोनि
निdown, in (prefix)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
षदतम्sit down, take seat (you two)!
षदतम्:
TypeVerb
Root√सद् (सीदति)
सरूपाof like form, similar (you two)
सरूपा:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसरूप
विapart, forth (prefix)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध/कर्म (context-dependent)
TypePronoun
Rootयुवद्
चिकित्सत्he perceived/understood; he took notice
चिकित्सत्:
TypeVerb
Root√चित् (चिकित्सति/चिकेतति, वैदिक)
ऋतचित्truth-minded; one who knows ṛta
ऋतचित्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootऋत + चित्
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
नारीthe woman
नारी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनारी