HomeRig VedaMandala 4Sukta 12Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 4.12

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni (with Vasus invoked as precedent powers)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यथा ह त्यद्वसवो गौर्यं चित्पदि षिताममुञ्चता यजत्राः । एवो ष्वस्मन्मुञ्चता व्यंहः प्र तार्यग्ने प्रतरं न आयुः ॥

यथा॑ ह॒ त्यद्व॑सवो गौ॒र्यं॑ चित्प॒दि षि॒ताममु॑ञ्चता यजत्राः । ए॒वो ष्व१॒॑स्मन्मु॑ञ्चता॒ व्यंह॒: प्र ता॑र्यग्ने प्रत॒रं न॒ आयु॑: ॥

yáthā ha tyád vasavo gáuryam cit pádi sitā́m ámuñcata yajatrāḥ | evó s(v) asmán muñcatā́ vy àṃháḥ prá tāry agne prataráṃ na ā́yuḥ ||

As once, O Vasus worthy of worship, you released even the ‘Gaurī’ bound in the snare, so now release us from the constriction. Lead us forward, O Agni, to a farther crossing, to a more victorious fullness of life.

यथा॑ । ह॒ । त्यत् । व॒स॒वः॒ । गौ॒र्य॑म् । चि॒त् । प॒दि । सि॒ताम् । अमु॑ञ्चत । य॒ज॒त्राः॒ । ए॒वो इति॑ । सु । अ॒स्मत् । मु॒ञ्च॒त॒ । वि । अंहः॑ । प्र । ता॒रि॒ । अ॒ग्ने॒ । प्र॒ऽत॒रम् । नः॒ । आयुः॑ ॥यथा । ह । त्यत् । वसवः । गौर्यम् । चित् । पदि । सिताम् । अमुञ्चत । यजत्राः । एवो इति । सु । अस्मत् । मुञ्चत । वि । अंहः । प्र । तारि । अग्ने । प्रतरम् । नः । आयुः ॥yathā | ha | tyat | vasavaḥ | gauryam | cit | padi | sitām | amuñcata | yajatrāḥ | evo iti | su | asmat | muñcata | vi | aṃhaḥ | pra | tāri | agne | pra-taram | naḥ | āyuḥ

यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (avyaya)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootह (avyaya)
त्यत्that (deed/thing)
त्यत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika)
वसवःthe Vasus (gods)
वसवः:
Kartā
TypeNoun
Rootवसु (prātipadika)
गौर्यम्the ‘gāurya’ (cow-/bull-like strength; a prize/boon)
गौर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootगौर्य (prātipadika)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (avyaya)
पदिin the step/track/place
पदि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपद् (prātipadika)
षिताम्sharp (ones)
षिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootषित (PPP from √षि/√शि ‘to sharpen’ > ‘sharp’)
अमुञ्चतthey released
अमुञ्चत:
Kriyā
TypeVerb
Root√मुच् (मुचँ) ‘to release’
यजत्राःO worshipful ones
यजत्राः:
Kartā (apposition to वसवः) / Sambodhana
TypeAdjective
Rootयजत्र (prātipadika, from √यज्)
एवthus, in the same way
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (avyaya)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootउ (avyaya)
स्मत्from us
स्मत्:
Apādāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma-prātipadika)
मुञ्चतrelease (you all)
मुञ्चत:
Kriyā
TypeVerb
Root√मुच् (मुचँ) ‘to release’
विapart, away
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (upasarga)
अंहःdistress, sin, narrowness
अंहः:
Karma
TypeNoun
Rootअंहस् (prātipadika)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
तारिcarry across
तारि:
Kriyā
TypeVerb
Root√तॄ (तॄँ) ‘to cross’
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
प्रतरम्more safely/forward, better
प्रतरम्:
Karma (as goal/result qualifier) / Adverbial
TypeAdverb/Adjective
Rootप्रतर (comparative adverbial/adj. from प्र + तर)
as
:
TypeIndeclinable
Rootन (avyaya)
आयुःlife, lifetime
आयुः:
Karma
TypeNoun
Rootआयुस् (prātipadika)
नःour
नः:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma-prātipadika)