Mantra 6
Sukta 4.10
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical scan)
Samhita Patha (Devanagari)
घृतं न पूतं तनूररेपाः शुचि हिरण्यम् । तत्ते रुक्मो न रोचत स्वधावः ॥
Samhita Patha (IAST)
घृ॒तं न पू॒तं त॒नूर॑रे॒पाः शुचि॒ हिर॑ण्यम् । तत्ते॑ रु॒क्मो न रो॑चत स्वधावः ॥
Transliteration
ghṛtáṃ ná pūtáṃ tanūr arepā́ḥ śúci híraṇyam | tát te rukmó ná rocat svadhāvaḥ ||
Translation
Your body is like clarified butter, purified—stainless, a pure gold. That in you shines like a golden splendor, O self-lawed one, born of your own inherent power.
Padapatha (Word Analysis)
घृ॒तम् । न । पू॒तम् । त॒नूः । अ॒रे॒पाः । शुचि॑ । हिर॑ण्यम् । तत् । ते॒ । रु॒क्मः । न । रो॒च॒त॒ । स्व॒धा॒ऽवः॒ ॥घृतम् । न । पूतम् । तनूः । अरेपाः । शुचि । हिरण्यम् । तत् । ते । रुक्मः । न । रोचत । स्वधावः ॥ghṛtam | na | pūtam | tanūḥ | arepāḥ | śuci | hiraṇyam | tat | te | rukmaḥ | na | rocata | svadhāvaḥ
Word by Word
घृतम्ghee, clarified butter
घृतम्:
कर्म (उपमेय/विशेष्य)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
पूतम्purified, cleansed
पूतम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपू (धातु) → पूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
तनूःbody, form
तनूः:
कर्तृ (विशेष्य)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
अरेपाःspotless, unstained
अरेपाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-रेपस् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
शुचिbright, pure
शुचि:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
हिरण्यम्gold
हिरण्यम्:
कर्म (उपमेय/विशेष्य)
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म (संदर्शित-वस्तु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुक्मःgolden ornament; bright gold
रुक्मः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरुक्म (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
रोचतshone, gleamed
रोचत:
क्रिया
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
स्वधावःO self-empowered one; O one of inherent might
स्वधावः:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Rootस्वधा-वस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-प्रकृति)