HomeRig VedaMandala 4Sukta 10Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 4.10

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for RV 4.10)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical scan)

तव स्वादिष्ठाग्ने संदृष्टिरिदा चिदह्न इदा चिदक्तोः । श्रिये रुक्मो न रोचत उपाके ॥

तव॒ स्वादि॒ष्ठाग्ने॒ संदृ॑ष्टिरि॒दा चि॒दह्न॑ इ॒दा चि॑द॒क्तोः । श्रि॒ये रु॒क्मो न रो॑चत उपा॒के ॥

táva svádiṣṭhāgne sáṃdṛṣṭir idā́ cid áhna idā́ cid aktóḥ | śríye rukmó ná rocat upā́ke ||

O Agni most sweet in essence, your perfect seeing shines near at hand—by day and also by night. Like a golden ornament it gleams for the soul’s increase of beauty and harmony.

तव॑ । स्वादि॑ष्ठा । अग्ने॑ । सम्ऽदृ॑ष्टिः । इ॒दा । चि॒त् । अह्नः॑ । इ॒दा । चि॒त् । अ॒क्तोः । श्रि॒ये । रु॒क्मः । न । रो॒च॒ते॒ । उ॒पा॒के ॥तव । स्वादिष्ठा । अग्ने । सम्दृष्टिः । इदा । चित् । अह्नः । इदा । चित् । अक्तोः । श्रिये । रुक्मः । न । रोचते । उपाके ॥tava | svādiṣṭhā | agne | sam-dṛṣṭiḥ | idā | cit | ahnaḥ | idā | cit | aktoḥ | śriye | rukmaḥ | na | rocate | upāke

तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्
स्वादिष्ठmost sweet / most pleasant
स्वादिष्ठ:
विशेषण (qualifier of संबोधन)
TypeAdjective
Rootस्वादु (प्रातिपदिक) + इष्ठ (तमप्-प्रत्यय; superlative)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
संदृष्टिःappearance; sight; manifestation
संदृष्टिः:
कर्तृ/विषय (subject: ‘appearance/vision’)
TypeNoun
Rootसम् + √दृश् (दर्शन) → दृष्टि (स्त्री. प्रातिपदिक)
इदाjust here; indeed; now
इदा:
सम्बन्ध/निपात (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootइद्/इदम्-सम्बद्ध अव्यय (Vedic particle)
चित्even; indeed
चित्:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अह्नःof the day
अह्नः:
अधिकरण-सम्बन्ध (temporal: ‘of the day’)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
इदाjust here; indeed
इदा:
निपात
TypeIndeclinable
Rootइद्/इदम्-सम्बद्ध अव्यय (Vedic particle)
चित्even
चित्:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अक्तोःof the night
अक्तोः:
अधिकरण-सम्बन्ध (temporal: ‘of the night’)
TypeNoun
Rootअक्ति (स्त्री. ‘night/darkness’; from √अञ्ज्/√अक्? Vedic noun) / Vedic form अक्तु-
श्रियेfor splendor / for prosperity
श्रिये:
सम्प्रदान (for the sake of)
TypeNoun
Rootश्री (स्त्री. प्रातिपदिक)
रुक्मःa golden ornament; gold
रुक्मः:
कर्तृ/उपमान-विषय (subject; also compared)
TypeNoun
Rootरुक्म (प्रातिपदिक)
like
:
उपमान-चिह्न
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
रोचतshines; is radiant
रोचत:
क्रिया
TypeVerb
Root√रुच् (दीप्तौ) → रोचते
उपाकेin the vicinity; nearby
उपाके:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootउप + अञ्च्/अक्? → उपाक (प्रातिपदिक ‘nearness, vicinity’)