HomeRig VedaMandala 4Sukta 1Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 4.1

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni (with Varuṇa and the Maruts invoked as allied powers)
Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)

सखे सखायमभ्या ववृत्स्वाशुं न चक्रं रथ्येव रंह्यास्मभ्यं दस्म रंह्या । अग्ने मृळीकं वरुणे सचा विदो मरुत्सु विश्वभानुषु । तोकाय तुजे शुशुचान शं कृध्यस्मभ्यं दस्म शं कृधि ॥

सखे॒ सखा॑यम॒भ्या व॑वृत्स्वा॒शुं न च॒क्रं रथ्ये॑व॒ रंह्या॒स्मभ्यं॑ दस्म॒ रंह्या॑ । अग्ने॑ मृळी॒कं वरु॑णे॒ सचा॑ विदो म॒रुत्सु॑ वि॒श्वभा॑नुषु । तो॒काय॑ तु॒जे शु॑शुचान॒ शं कृ॑ध्य॒स्मभ्यं॑ दस्म॒ शं कृ॑धि ॥

sákhe sákhāyam abhy ā́ vavṛtsv āśúṃ ná cakráṃ rathyèva ráṃhyā́smábhyaṃ dasma ráṃhyā | ágne mṛḷīkáṃ váruṇe sácā vido marútsu viśvá-bhānuṣu | tokā́ya tujé śuśucāna śáṃ kṛdhy asmábhyaṃ dasma śáṃ kṛdhi ||

O Friend, turn toward your Friend; come swiftly, like a wheel’s rapid rush along the road—come with speed for us, O Wonder-worker. O Agni, find for us the grace of Varuṇa, together with the Maruts of universal light. For our offspring and for our striving, O flaming one, make peace and well-being for us; O Wonder-worker, make that peace.

सखे॑ । सखा॑यम् । अ॒भि । आ । व॒वृ॒त्स्व॒ । आ॒शुम् । न । च॒क्रम् । रथ्या॑ऽइव । रंह्या॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । द॒स्म॒ । रंह्या॑ । अग्ने॑ । मृ॒ळी॒कम् । वरु॑णे । सचा॑ । वि॒दः॒ । म॒रुत्ऽसु॑ । वि॒श्वऽभा॑नुषु । तो॒काय॑ । तु॒जे । शु॒शु॒चा॒न॒ । शम् । कृ॒धि॒ । अ॒स्मभ्य॑म् । द॒स्म॒ । शम् । कृ॒धि॒ ॥सखे । सखायम् । अभि । आ । ववृत्स्व । आशुम् । न । चक्रम् । रथ्याइव । रंह्या । अस्मभ्यम् । दस्म । रंह्या । अग्ने । मृळीकम् । वरुणे । सचा । विदः । मरुत्सु । विश्वभानुषु । तोकाय । तुजे । शुशुचान । शम् । कृधि । अस्मभ्यम् । दस्म । शम् । कृधि ॥sakhe | sakhāyam | abhi | ā | vavṛtsva | āśum | na | cakram | rathyāiva | raṃhyā | asmabhyam | dasma | raṃhyā | agne | mṛḷīkam | varuṇe | sacā | vidaḥ | marut-su | viśva-bhānuṣu | tokāya | tuje | śuśucāna | śam | kṛdhi | asmabhyam | dasma | śam | kṛdhi

सखेO friend
सखे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक)
सखायम्(your) friend / companion
सखायम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
hither, to
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
ववृत्स्वturn/come (to us), choose (us)
ववृत्स्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तने/वरणे)
आशुम्swift
आशुम्:
विशेषण (चक्रम्) / कर्म
TypeAdjective
Rootआशु- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
चक्रम्wheel
चक्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootचक्र- (प्रातिपदिक; √कृ/√चक्र् इत्यादि से निष्पन्न)
रथ्याon the chariot-road, fit for a chariot
रथ्या:
करण/प्रकार
TypeAdjective
Rootरथ्य- (प्रातिपदिक)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
रंह्याwith speed, swiftly
रंह्या:
करण/प्रकार
TypeAdjective
Rootरंह्य- (प्रातिपदिक; रंह् ‘वेग’)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
दस्मO wondrous one (skilled/marvellous)
दस्म:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootदस्म- (प्रातिपदिक)
रंह्याswiftly
रंह्या:
करण/प्रकार
TypeAdjective
Rootरंह्य- (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
मृळीकम्mercy, grace
मृळीकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमृळीक- (प्रातिपदिक)
वरुणेO Varuṇa
वरुणे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवरुण- (प्रातिपदिक)
सचाtogether with, in company with
सचा:
TypeIndeclinable
Rootसचा (अव्यय)
विदःknow/obtain (for us), find
विदः:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने/लाभे)
मरुत्सुamong the Maruts
मरुत्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमरुत्- (प्रातिपदिक)
विश्वभानुषुamong the all-radiant ones (the Maruts)
विश्वभानुषु:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective
Rootविश्वभानु- (प्रातिपदिक; विश्व+भानु)
तोकायfor offspring/children
तोकाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतोक- (प्रातिपदिक)
तुजेfor strength/impulse (vigour)
तुजे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतुज्- (प्रातिपदिक; ‘वेग/प्रेरणा/बल’)
शुशुचानO blazing one
शुशुचान:
सम्बोधन
TypeParticiple
Root√शुच् (दीप्तौ/शोचने) → शुशुचान् (परिपूर्ण/दीप्त)
शम्well, auspiciously
शम्:
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक ‘कल्याण’)
कृधिmake, do
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
अस्मभ्यम्for us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
दस्मO wondrous one
दस्म:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootदस्म- (प्रातिपदिक)
शम्well, auspiciously
शम्:
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
कृधिmake (it), grant
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)