HomeRig VedaMandala 3Sukta 8Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 3.8

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Vanaspati (in proximity to kindled Agni; rite-support rising)
Chandas: Triṣṭubh

समिद्धस्य श्रयमाणः पुरस्ताद्ब्रह्म वन्वानो अजरं सुवीरम् । आरे अस्मदमतिं बाधमान उच्छ्रयस्व महते सौभगाय ॥

समि॑द्धस्य॒ श्रय॑माणः पु॒रस्ता॒द्ब्रह्म॑ वन्वा॒नो अ॒जरं॑ सु॒वीर॑म् । आ॒रे अ॒स्मदम॑तिं॒ बाध॑मान॒ उच्छ्र॑यस्व मह॒ते सौभ॑गाय ॥

sam-iddhásya śráyamāṇaḥ purástād bráhma vanvā́nó ajáraṃ su-vī́ram | āré asmád amátiṃ bā́dhamāna ucchrā́yasva mahaté saúbhagāya ||

Leaning forward before the kindled flame, conquering by the Word an undecaying and heroic power, drive far from us the crookedness of mind; rise up for a great good-fortune.

सम्ऽइ॑द्धस्य । श्रय॑माणः । पु॒रस्ता॑त् । ब्रह्म॑ । व॒न्वा॒नः । अ॒जर॑म् । सु॒ऽवीर॑म् । आ॒रे । अ॒स्मत् । अम॑तिम् । बाध॑मानः । उत् । श्र॒य॒स्व॒ । म॒ह॒ते । सौभ॑गाय ॥सम्इद्धस्य । श्रयमाणः । पुरस्तात् । ब्रह्म । वन्वानः । अजरम् । सुवीरम् । आरे । अस्मत् । अमतिम् । बाधमानः । उत् । श्रयस्व । महते । सौभगाय ॥sam-iddhasya | śrayamāṇaḥ | purastāt | brahma | vanvānaḥ | ajaram | su-vīram | āre | asmat | amatim | bādhamānaḥ | ut | śrayasva | mahate | saubhagāya

समिद्धस्यof the kindled (one), of the kindled fire
समिद्धस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-इध् (धातु) / समिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
श्रयमाणःtaking refuge/leaning, resorting
श्रयमाणः:
कर्तृ (of the main action)
TypeVerb (participle)
Rootश्रि (धातु) → श्रयमाण (शानच्-वर्तमान कृदन्त)
पुरस्तात्in front, from the fore
पुरस्तात्:
अधिकरण (स्थान/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (प्रातिपदिक) + तात् (अव्ययीभाव)
ब्रह्मsacred utterance, prayer (brahman)
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
वन्वानःseeking, pursuing
वन्वानः:
कर्तृ (श्रयमाणः के साथ समन्वय)
TypeVerb (participle)
Rootवन्/वन्व् (धातु; ‘to seek, strive for’) → वन्वान (शानच्-वर्तमान कृदन्त)
अजरम्unaging, undecaying
अजरम्:
कर्म (सुवीरम् के साथ विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-जर (प्रातिपदिक; न-जर ‘not aging’)
सुवीरम्having good heroes/strong offspring; very manly
सुवीरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक)
आरेfar away
आरे:
अधिकरण (दूरी/स्थान)
TypeIndeclinable
Rootआरे (अव्यय)
अस्मत्from us
अस्मत्:
अपादान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमतिम्lack of thought, folly, harmful intent
अमतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअ-मति (प्रातिपदिक)
बाधमानःdriving away, repelling, afflicting
बाधमानः:
कर्तृ (श्रयमाणः/वन्वानः के साथ)
TypeVerb (participle)
Rootबाध् (धातु) → बाधमान (शानच्-वर्तमान कृदन्त)
उच्छ्रयस्वrise up, be exalted
उच्छ्रयस्व:
क्रिया (मुख्य विधेय)
TypeVerb
Rootउद्-श्रि (धातु) / उच्छ्रि (वेद. रूप) → उच्छ्रयस्व
महतेfor the great (purpose/one)
महते:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
सौभगायfor good fortune, for prosperity
सौभगाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसौभग (प्रातिपदिक; from सु-भग) / सौभग्य (semantic)