HomeRig VedaMandala 3Sukta 62Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3.62

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.62 traditionally Viśvāmitra)
Devata: Indra–Varuṇa (dual)
Chandas: Triṣṭubh (common in 3.62; confirm by scan)

इमा उ वां भृमयो मन्यमाना युवावते न तुज्या अभूवन् । क्व त्यदिन्द्रावरुणा यशो वां येन स्मा सिनं भरथः सखिभ्यः ॥

इ॒मा उ॑ वां भृ॒मयो॒ मन्य॑माना यु॒वाव॑ते॒ न तुज्या॑ अभूवन् । क्व१॒॑ त्यदि॑न्द्रावरुणा॒ यशो॑ वां॒ येन॑ स्मा॒ सिनं॒ भर॑थ॒: सखि॑भ्यः ॥

imā́ u vāṃ bhṛmáyo mányamānā yuvā́vate ná tujyā́ abhūvan | kvà tyád indrāvaruṇā yáśo vāṃ yéna smā sínam bhárathaḥ sákhībhyaḥ ||

These restless forces, thinking themselves strong, could not truly assail you who are ever young in power. Where is that glory of you, O Indra–Varuṇa, by which you used to bring the winning fullness to your comrades within us?

इ॒माः । ऊँ॒ इति॑ । वा॒म् । भृ॒मयः॑ । मन्य॑मानाः । यु॒वाऽव॑ते । न । तुज्याः॑ । अ॒भू॒व॒न् । क्व॑ । त्यत् । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒ । यशः॑ । वा॒म् । येन॑ । स्म॒ । सिन॑म् । भर॑थः । सखि॑ऽभ्यः ॥इमाः । ऊँ इति । वाम् । भृमयः । मन्यमानाः । युवावते । न । तुज्याः । अभूवन् । क्व । त्यत् । इन्द्रावरुणा । यशः । वाम् । येन । स्म । सिनम् । भरथः । सखिभ्यः ॥imāḥ | oṃ iti | vām | bhṛmayaḥ | manyamānāḥ | yuvāvate | na | tujyāḥ | abhūvan | kva | tyat | indrāvaruṇā | yaśaḥ | vām | yena | sma | sinam | bharathaḥ | sakhi-bhyaḥ

इमाःthese
इमाः:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed/now
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
वाम्of you two / to you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
भ्रमयःwhirlings/eddies; (fig.) restless movements
भ्रमयः:
Kartā
TypeNoun
Rootभ्रमि- (स्त्री) / भ्रम- (प्रातिपदिक)
मन्यमानाःthinking/imagining (themselves)
मन्यमानाः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective)
Root√मन् (मन्यते) → मन्यमान (वर्तमान कृदन्त)
युवावतेin/for the youthful pair (you two)
युवावते:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootयुवावत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
तुज्याःpressing/impelling; violent
तुज्याः:
Kartā
TypeAdjective
Rootतुज्य- (विशेषण; √तुज् ‘to strike/urge’ से)
अभूवन्they became
अभूवन्:
TypeVerb
Root√भू (भवति)
क्वwhere?
क्व:
TypeIndeclinable
Rootक्व (प्रश्न-अव्यय)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
इन्द्रावरुणाO Indra and Varuṇa
इन्द्रावरुणा:
TypeNoun (Dual deity)
Rootइन्द्र- + वरुण- (द्वन्द्व समास)
यशःglory, fame
यशः:
Karma
TypeNoun
Rootयशस्- (नपुंसक)
वाम्of you two
वाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
येनby which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
स्मindeed/once
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म (निपात)
सिनम्gain/booty; wealth
सिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिन- (प्रातिपदिक; ‘धन/सम्पत्ति/लाभ’ अर्थे, RV-प्रयोग)
भरथःyou two carry/bring
भरथः:
TypeVerb
Root√भृ (भरति)
सखिभ्यःto the friends
सखिभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसखि- (पुं)