HomeRig VedaMandala 3Sukta 60Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 3.60

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)

इन्द्र ऋभुमान्वाजवान्मत्स्वेह नोऽस्मिन्त्सवने शच्या पुरुष्टुत । इमानि तुभ्यं स्वसराणि येमिरे व्रता देवानां मनुषश्च धर्मभिः ॥

इन्द्र॑ ऋभु॒मान्वाज॑वान्मत्स्वे॒ह नो॒ऽस्मिन्त्सव॑ने॒ शच्या॑ पुरुष्टुत । इ॒मानि॒ तुभ्यं॒ स्वस॑राणि येमिरे व्र॒ता दे॒वानां॒ मनु॑षश्च॒ धर्म॑भिः ॥

índra ṛbhumā́n vājá-vān matsvéhá no ’smín sávane śácyā puru-stuta | imā́ni túbhyaṃ svásarāṇi yemire vratā́ devā́nāṃ mánuṣaś ca dhárma-bhiḥ ||

O Indra, rich in the Ribhus and in plenitude of force, rejoice here in this our pressing by your power, O much-praised. These sister-powers have been yoked for you—according to the laws of the gods and the human ordinances that uphold the right order.

इन्द्र॑ । ऋ॒भु॒ऽमान् । वाज॑ऽवान् । म॒त्स्व॒ । इ॒ह । नः॒ । अ॒स्मिन् । सव॑ने । शच्या॑ । पु॒रु॒ऽस्तु॒त॒ । इ॒मानि॑ । तुभ्य॑म् । स्वस॑राणि । ये॒मि॒रे॒ । व्र॒ता । दे॒वाना॑म् । मनु॑षः । च॒ । धर्म॑ऽभिः ॥इन्द्र । ऋभुमान् । वाजवान् । मत्स्व । इह । नः । अस्मिन् । सवने । शच्या । पुरुस्तुत । इमानि । तुभ्यम् । स्वसराणि । येमिरे । व्रता । देवानाम् । मनुषः । च । धर्मभिः ॥indra | ṛbhu-mān | vāja-vān | matsva | iha | naḥ | asmin | savane | śacyā | puru-stuta | imāni | tubhyam | svasarāṇi | yemire | vratā | devānām | manuṣaḥ | ca | dharma-bhiḥ

इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऋभुमान्O possessor of the Ṛbhus / accompanied by the Ṛbhus
ऋभुमान्:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootऋभुमन्त् (प्रातिपदिक; ऋभु + मन्त्)
वाजवान्O possessor of strength/prize (vāja)
वाजवान्:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootवाजवत् (प्रातिपदिक; वाज + वत्)
मत्स्वbe exhilarated / rejoice
मत्स्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootमद् (धातु; ‘to be exhilarated/intoxicated’)
इहhere
इह:
अधिकारण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
नःto us / our
नः:
सम्प्रदान (to us) / सम्बन्ध (our)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकारण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
सवनेat the soma-pressing / in the libation
सवने:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक)
शच्याwith power/skill (śacī)
शच्या:
करण
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
पुरुष्टुतO much-praised
पुरुष्टुत:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootपुरुष्टुत् (प्रातिपदिक; पुरु- + स्तुत्)
इमानिthese
इमानि:
कर्म (of ‘येमिरे’) / (or) कर्ता depending on construal
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्वसराणिsisters
स्वसराणि:
कर्म (of ‘येमिरे’)
TypeNoun
Rootस्वसर (प्रातिपदिक)
येमिरेthey have assigned/offered/arranged
येमिरे:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootयम् (धातु; ‘to hold, restrain, direct; to offer/assign’)
व्रताordinances, sacred laws
व्रता:
कर्म (understood: ‘they arranged the ordinances’) / appositional to ‘इमानि’
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मनुषःof man / of mankind
मनुषः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
धर्मभिःby/with laws, established ordinances
धर्मभिः:
करण
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)