HomeRig VedaMandala 3Sukta 6Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 3.6

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.6)
Devata: Agni; and by extension the Viśve Devāḥ (the 33 gods)
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

ऐभिरग्ने सरथं याह्यर्वाङ्नानारथं वा विभवो ह्यश्वाः । पत्नीवतस्त्रिंशतं त्रीँश्च देवाननुष्वधमा वह मादयस्व ॥

ऐभि॑रग्ने स॒रथं॑ याह्य॒र्वाङ्ना॑नार॒थं वा॑ वि॒भवो॒ ह्यश्वा॑: । पत्नी॑वतस्त्रिं॒शतं॒ त्रीँश्च॑ दे॒वान॑नुष्व॒धमा व॑ह मा॒दय॑स्व ॥

áibhir agne sa-rátham yāhy arvā́ṅ nā́nā-ratham vā vibhávo hy áśvāḥ | pátnīvatās triṃśátam trī́ṃś ca devā́n anúsvadham ā́ vaha mā́dayasva ||

With these, O Agni, come hither in one accorded chariot—or in many chariots, for your horses have manifold powers. Bring here the thrice ten and three gods together with their Shaktis (patnīs), according to their own right delight; and rejoice in the fulfilled offering.

आ । ए॒भिः॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒ऽरथ॑म् । या॒हि॒ । अ॒र्वाङ् । ना॒नाऽर॒थम् । वा॒ । वि॒ऽभवः॑ । हि । अश्वाः॑ । पत्नी॑ऽवतः । त्रिं॒शत॑म् । त्रीन् । च॒ । दे॒वान् । अ॒नु॒ऽस्व॒धम् । आ । व॒ह॒ । मा॒दय॑स्व ॥आ । एभिः । अग्ने । सरथम् । याहि । अर्वाङ् । नानारथम् । वा । विभवः । हि । अश्वाः । पत्नीवतः । त्रिंशतम् । त्रीन् । च । देवान् । अनुस्वधम् । आ । वह । मादयस्व ॥ā | ebhiḥ | agne | sa-ratham | yāhi | arvāṅ | nānāratham | vā | vi-bhavaḥ | hi | aśvāḥ | patnī-vataḥ | triṃśatam | trīn | ca | devān | anu-svadham | ā | vaha | mādayasva

एभिःwith these
एभिः:
करण
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सरथम्with a chariot; chariot-borne
सरथम्:
कर्म (गत्यर्थे लक्ष्य/प्रकार) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootस-रथ (प्रातिपदिक; स उपसर्गार्थे ‘सह’)
याहिcome; drive
याहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
अर्वाङ्hither; toward us
अर्वाङ्:
अधिकारण (दिशा) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective/Adverb
Rootअर्वाञ्च् (प्रातिपदिक/विशेषण)
नानारथम्with various chariots; of many chariots
नानारथम्:
कर्म (प्रकार) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय) + रथ (प्रातिपदिक) → समास (कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
विभवःmighty; powerful
विभवः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण) / विधेय
TypeAdjective
Rootवि-भव (प्रातिपदिक; ‘विशेषेण भवति’ इति)
हिfor; indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
अश्वाःhorses
अश्वाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
पत्नीवतस्having wives (consorts)
पत्नीवतस्:
कर्म (विशेषण) / कर्मणि विशेषण
TypeAdjective
Rootपत्नीवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
त्रिंशतम्thirty
त्रिंशतम्:
कर्म (परिमाण) / कर्मणि विशेषण
TypeNumeral
Rootत्रिंशत् (संख्याप्रातिपदिक)
त्रीन्three
त्रीन्:
कर्म (परिमाण) / कर्मणि विशेषण
TypeNumeral
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अनुष्वधम्according to their svadhā; in due (ancestral/ritual) manner
अनुष्वधम्:
अधिकारण (रीति) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (adverbial) / Adverb
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय) + स्वधा (अव्यय/प्रातिपदिक) → अव्ययीभाव
hither; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वहcarry; convey
वह:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आदयस्वrejoice; be exhilarated
आदयस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमद् (धातु) + आ (उपसर्ग) → आ-मद्