HomeRig VedaMandala 3Sukta 55Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 3.55

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: The hidden One (asura-tvam ekam) manifesting through occult birth
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

आक्षित्पूर्वास्वपरा अनूरुत्सद्यो जातासु तरुणीष्वन्तः । अन्तर्वतीः सुवते अप्रवीता महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥

आ॒क्षित्पूर्वा॒स्वप॑रा अनू॒रुत्स॒द्यो जा॒तासु॒ तरु॑णीष्व॒न्तः । अ॒न्तर्व॑तीः सुवते॒ अप्र॑वीता म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥

ā-kṣít pū́rvāsv áparā anū́rut sadyó jātā́su táruṇīṣv antáḥ | antár-vatīḥ suvaté ápravītā mahád devā́nām asura-tvám ékam ||

The later is established within the earlier; the unresounding one is within the newly born young forms. The inwardly-bearing brings forth, though unannounced—one vast asura-might of the Gods.

आ॒ऽक्षित् । पूर्वा॑सु । अप॑राः । अ॒नू॒रुत् । स॒द्यः । जा॒तासु॑ । तरु॑णीषु । अ॒न्तरिति॑ । अ॒न्तःऽव॑तीः । सु॒व॒ते॒ । अप्र॑वीताः । म॒हत् । दे॒वाना॑म् । अ॒सु॒र॒ऽत्वम् । एक॑म् ॥आक्षित् । पूर्वासु । अपराः । अनूरुत् । सद्यः । जातासु । तरुणीषु । अन्तरिति । अन्तःवतीः । सुवते । अप्रवीताः । महत् । देवानाम् । असुरत्वम् । एकम् ॥ākṣit | pūrvāsu | aparāḥ | anūrut | sadyaḥ | jātāsutaruṇīṣu | antariti | antaḥ-vatīḥ | suvate | apravītāḥ | mahat | devānām | asura-tvam | ekam

आक्षित्dwelling/abiding (in), settled
आक्षित्:
Kartā (कर्तृ-सम्बन्धे विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootआ-क्षि (क्षिणोति/क्षयति) / prātipadika: आक्षित्
पूर्वासुin the former/earlier (ones)
पूर्वासु:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपूर्व (prātipadika)
अपराthe later/other (one)
अपरा:
Kartā (कर्तृ-सम्बन्धे विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअपर (prātipadika)
अनूरुत्unhindered/without obstruction (Vedic epithet)
अनूरुत्:
Kartā (कर्तृ-सम्बन्धे विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअनूरुत् (prātipadika; a- + ऊरु/रुत्? Vedic epithet)
सद्यःimmediately, at once
सद्यः:
Adverbial (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (avyaya)
जातासुamong the born/produced (ones)
जातासु:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootजात (PPP of √जन्) / prātipadika: जात
तरुणीषुamong the young women/maidens
तरुणीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootतरुणी (prātipadika)
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
Adverbial (स्थानवाचकः)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (avyaya)
अन्तर्वतीःthe inward/inner ones; those having (something) within
अन्तर्वतीः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्तर्वत् (prātipadika; ‘having an interior/within’)
सुवतेgives birth, brings forth
सुवते:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√सू (सुवति) / √सू (to beget, bring forth)
अप्रवीताunguided, unprompted; not led
अप्रवीता:
Kartā (कर्तृ-सम्बन्धे विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-प्रवीत (prātipadika; a- + प्रवीत ‘guided/led forth’)
महत्great
महत्:
Karma (विधेय-रूपेण)
TypeAdjective
Rootमहत् (prātipadika)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Genitive relation (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootदेव (prātipadika)
असुरत्वम्asura-hood, lordly power
असुरत्वम्:
Karma / Predicate-noun
TypeNoun (abstract)
Rootअसुरत्व (prātipadika; असुर + त्व)
एकम्one, single
एकम्:
Karma / Predicate
TypeAdjective
Rootएक (prātipadika)