HomeRig VedaMandala 3Sukta 55Mantra 21
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 21

Sukta 3.55

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for Maṇḍala 3)
Devata: Sovereign protective power with Mitra-like beneficence (hita-mitraḥ) within the unitive ‘asuratvam’ refrain
Chandas: Triṣṭubh

इमां च नः पृथिवीं विश्वधाया उप क्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥

इ॒मां च॑ नः पृथि॒वीं वि॒श्वधा॑या॒ उप॑ क्षेति हि॒तमि॑त्रो॒ न राजा॑ । पु॒र॒:सद॑: शर्म॒सदो॒ न वी॒रा म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥

imā́ṃ ca naḥ pṛthivī́ṃ viśvadhā́yā upá kṣeti hitámitro ná rājā | puráḥ-sádaḥ śárma-sado ná vīrā́ mahád devā́nām asura-tvám ékam ||

And this earth of ours, the all-supporting, he dwells near as a king with a beneficent friendship. Like heroes seated in the front, seated in the shelter, he establishes protection—one great sovereignty of the gods, the single Asura-might.

इ॒माम् । च॒ । नः॒ । पृ॒थि॒वीम् । वि॒श्वऽधा॑याः । उप॑ । क्षे॒ति॒ । हि॒तऽमि॑त्रः । न । राजा॑ । पु॒रः॒ऽसदः॑ । श॒र्म॒ऽसदः॑ । न । वी॒राः । म॒हत् । दे॒वाना॑म् । अ॒सु॒र॒ऽत्वम् । एक॑म् ॥इमाम् । च । नः । पृथिवीम् । विश्वधायाः । उप । क्षेति । हितमित्रः । न । राजा । पुरःसदः । शर्मसदः । न । वीराः । महत् । देवानाम् । असुरत्वम् । एकम् ॥imām | ca | naḥ | pṛthivīm | viśva-dhāyāḥ | upa | kṣeti | hita-mitraḥ | na | rājā | puraḥ-sadaḥ | śarma-sadaḥ | na | vīrāḥ | mahat | devānām | asura-tvam | ekam

इमाम्this (her/this one)
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
विश्वधायाःin every way / everywhere
विश्वधायाः:
अधिकारण (भावार्थे) / विशेषण-सम्बन्ध
TypeAdverbial (indeclinable stem used with gen.)
Rootविश्वधा (अव्यय/प्रातिपदिक; ‘विश्व’ + ‘धा’)
उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
क्षेतिdwells / inhabits
क्षेति:
क्रिया
TypeVerb
Rootक्षि (क्षयति/क्षेति) ‘to dwell, inhabit’
हितम्set/placed; beneficial, well-disposed
हितम्:
कर्म (विशेषणरूपेण) / विधेय
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootधा → हित (कृदन्त; past passive participle)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
राजाa king
राजा:
उपमान (कर्तृसदृश)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
पुरः-सदःsitting in front; presiding
पुरः-सदः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective/Noun (compound epithet)
Rootपुरस् + सद् (कृदन्त/समास; ‘front’ + ‘sitting’)
शर्म-सदःabiding in/dispensing shelter
शर्म-सदः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective/Noun (compound epithet)
Rootशर्मन् + सद् (समास; ‘shelter/comfort’ + ‘sitting/abiding’)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
वीराःheroes, strong men
वीराः:
उपमान (बहुवचन-उपमा)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
महत्great
महत्:
कर्तृ/विधेय (असुरत्वस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असुरत्वम्lordly power, asura-hood (sovereign might)
असुरत्वम्:
कर्तृ/विधेय (वाक्यस्य मुख्य-भावः)
TypeNoun (abstract)
Rootअसुरत्व (प्रातिपदिक; असुर + त्व)
एकम्one, unique
एकम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)