HomeRig VedaMandala 3Sukta 55Mantra 18
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Sukta 3.55

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for Maṇḍala 3)
Devata: Unified divine sovereignty (ekaṃ asuratvam) expressed through the hero-force and its yoked carriers; likely Āditya/solar lordship in synthetic form
Chandas: Triṣṭubh

वीरस्य नु स्वश्व्यं जनासः प्र नु वोचाम विदुरस्य देवाः । षोळ्हा युक्ताः पञ्चपञ्चा वहन्ति महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥

वी॒रस्य॒ नु स्वश्व्यं॑ जनास॒: प्र नु वो॑चाम वि॒दुर॑स्य दे॒वाः । षो॒ळ्हा यु॒क्ताः पञ्च॑प॒ञ्चा व॑हन्ति म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥

vīrásya nú sváśvyaṃ janā́saḥ prá nú vocāma vidúr asya devā́ḥ | ṣóḷhā yuktā́ḥ páñca-pañcā́ vahanti mahád devā́nām asura-tvám ékam ||

O people, now let us proclaim the hero’s good chariot-horsed power; the gods know it. Sixteen yoked, five and five, bear it onward—one great sovereignty of the gods, the single Asura-might.

वी॒रस्य॑ । नु । सु॒ऽअश्व्य॑म् । ज॒ना॒सः॒ । प्र । नु । वो॒चा॒म॒ । वि॒दुः । अ॒स्य॒ । दे॒वाः । षो॒ळ्हा । यु॒क्ताः । पञ्च॑ऽपञ्च । आ । व॒ह॒न्ति॒ । म॒हत् । दे॒वाना॑म् । अ॒सु॒र॒ऽत्वम् । एक॑म् ॥वीरस्य । नु । सुअश्व्यम् । जनासः । प्र । नु । वोचाम । विदुः । अस्य । देवाः । षोळ्हा । युक्ताः । पञ्चपञ्च । आ । वहन्ति । महत् । देवानाम् । असुरत्वम् । एकम् ॥vīrasya | nu | su-aśvyam | janāsaḥ | pra | nu | vocāma | viduḥ | asya | devāḥ | ṣoḷhā | yuktāḥ | pañca-pañca | ā | vahanti | mahat | devānām | asura-tvam | ekam

वीरस्यof the hero
वीरस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
नुnow; indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
स्वश्व्यम्good-horsedness; having good horses
स्वश्व्यम्:
कर्म (object of implied praise/utterance)
TypeNoun/Adjective
Rootसु- + अश्व्य (प्रातिपदिक)
जनासःthe people; men
जनासः:
कर्तृ (speaker-group/people as subject in context)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
नुnow; indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
वःto you; for you / of you
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for you; your)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वोचामlet us speak; we would proclaim
वोचाम:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच् (वदने)
विदुरस्यof the wise/knower
विदुरस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective/Noun
Rootविदुर (प्रातिपदिक; ‘knowing/wise’)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (of an implied ‘know/are’)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
षोळ्हाsixteenfold; sixteen
षोळ्हा:
विशेषण (of ‘युक्ताः’/‘वहन्ति’)
TypeIndeclinable
Rootषोळ्हा (संख्यावाचक अव्यय)
युक्ताःyoked; harnessed
युक्ताः:
कर्तृ-विशेषण (qualifies the carriers/teams)
TypeParticiple
Root√युज् (योजने) → युक्त (कृदन्त)
पञ्चपञ्चfive and five (in groups of five)
पञ्चपञ्च:
विशेषण (of ‘वहन्ति’/‘युक्ताः’)
TypeNumeral (compound)
Rootपञ्च (संख्या) + पञ्च (संख्या)
वहन्तिthey carry; they convey
वहन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह् (प्रापणे/वहने)
महत्great
महत्:
विशेष्य-भाव (predicate: ‘great’)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असुरत्वम्asura-hood; lordly power
असुरत्वम्:
विशेष्य-भाव (that which is ‘one’/‘great’)
TypeNoun (abstract)
Rootअसुरत्व (प्रातिपदिक; असुर + त्व)
एकम्one; single
एकम्:
विशेषण (of ‘असुरत्वम्’)
TypeAdjective/Numeral
Rootएक (प्रातिपदिक)