HomeRig VedaMandala 3Sukta 54Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Dyāvā-Pṛthivī / the Gods collectively (devāḥ) as objects of approach
Chandas: Triṣṭubh (probable)

को अद्धा वेद क इह प्र वोचद्देवाँ अच्छा पथ्या का समेति । ददृश्र एषामवमा सदांसि परेषु या गुह्येषु व्रतेषु ॥

को अ॒द्धा वे॑द॒ क इ॒ह प्र वो॑चद्दे॒वाँ अच्छा॑ प॒थ्या॒३॒॑ का समे॑ति । ददृ॑श्र एषामव॒मा सदां॑सि॒ परे॑षु॒ या गुह्ये॑षु व्र॒तेषु॑ ॥

kó addhā́ veda ká ihá prá vocad devā́ṃ ácchā pathyā̀ kā́ saméti | dadṛ́śra eṣām avamā́ sadā́ṃsi páreṣu yā́ gúhyeṣu vratéṣu ||

Who truly knows, who here can declare the right path by which one reaches the gods? Their lower seats are seen; but those that are beyond—hidden in the secret laws—(are hard to perceive).

कः । अ॒द्धा । वे॒द॒ । कः । इ॒ह । प्र । वो॒च॒त् । दे॒वान् । अच्छ॑ । प॒थ्या॑ । का । सम् । ए॒ति॒ । ददृ॑श्रे । ए॒षा॒म् । अ॒व॒मा । सदां॑सि । परे॑षु । या । गुह्ये॑षु । व्र॒तेषु॑ ॥कः । अद्धा । वेद । कः । इह । प्र । वोचत् । देवान् । अच्छ । पथ्या । का । सम् । एति । ददृश्रे । एषाम् । अवमा । सदांसि । परेषु । या । गुह्येषु । व्रतेषु ॥kaḥ | addhā | veda | kaḥ | iha | pra | vocat | devān | accha | pathyā | kā | sam | eti | dadṛśre | eṣām | avamā | sadāṃsi | pareṣu | yā | guhyeṣu | vrateṣu

कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक) सर्वनाम
अद्धाtruly, indeed
अद्धा:
सम्बन्ध/प्रकार (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअद्धा (निपात)
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक) सर्वनाम
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
वोचत्would declare / proclaimed
वोचत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच् (वचँ परिभाषणे)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अच्छाtowards
अच्छा:
दिशा/प्रति (गत्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय/उपसर्गार्थ)
पथ्याthe path (right way)
पथ्या:
कर्तृ (समेति-क्रियायाः) / विधेय
TypeNoun
Rootपथ्य (प्रातिपदिक; ‘पथ’ से) / पथ्या (स्त्री.)
काwhich? what?
का:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक) सर्वनाम
समेतिcomes together, leads/joins
समेति:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-√इ (इण् गतौ)
ददृश्रthey have seen
ददृश्र:
क्रिया
TypeVerb
Root√दृश् (दृशँ प्रेक्षणे)
एषाम्of these / of them
एषाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवमाthe lowest, the last
अवमा:
कर्म (ददृश्र—किं ददृश्र?)
TypeAdjective
Rootअवम (प्रातिपदिक)
सदांसिseats, abodes, assemblies
सदांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
परेषुin the farther/remote (places)
परेषु:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
याwhich / that
या:
सम्बन्ध/विशेषण (relative)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गुह्येषुin the hidden (places)
गुह्येषु:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक; √गुह् ‘to hide’ से)
व्रतेषुin the ordinances, sacred laws/observances
व्रतेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)