HomeRig VedaMandala 3Sukta 54Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Dyāvā-Pṛthivī with Agni as mediator
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवोॠतं रोदसी सत्यमस्तु महे षु णः सुविताय प्र भूतम् । इदं दिवे नमो अग्ने पृथिव्यै सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥

यु॒वोॠ॒तं रो॑दसी स॒त्यम॑स्तु म॒हे षु ण॑: सुवि॒ताय॒ प्र भू॑तम् । इ॒दं दि॒वे नमो॑ अग्ने पृथि॒व्यै स॑प॒र्यामि॒ प्रय॑सा॒ यामि॒ रत्न॑म् ॥

yuvó ṛtáṃ rodasī satyám astu mahé ṣú ṇaḥ suvitā́ya prá bhūtam | idáṃ divé námo agne pṛthivyái saparyā́mi práyasā yā́mi rátnam ||

O Heaven and Earth, may your Truth be the Right; become for us, in your greatness, a forward opening to the happy path. This is my obeisance to Heaven, O Agni, and to Earth; with offering-force I serve, I go toward the treasure (the inner riches of light and fullness).

यु॒वोः । ऋ॒तम् । रो॒द॒सी॒ इति॑ । स॒त्यम् । अ॒स्तु॒ । म॒हे । सु । नः॒ । सु॒ऽवि॒ताय॑ । प्र । भू॒त॒म् । इ॒दम् । दि॒वे । नमः॑ । अ॒ग्ने॒ । पृ॒थि॒व्यै । स॒प॒र्यामि॑ । प्रय॑सा । यामि॑ । रत्न॑म् ॥युवोः । ऋतम् । रोदसी इति । सत्यम् । अस्तु । महे । सु । नः । सुविताय । प्र । भूतम् । इदम् । दिवे । नमः । अग्ने । पृथिव्यै । सपर्यामि । प्रयसा । यामि । रत्नम् ॥yuvoḥ | ṛtam | rodasī iti | satyam | astu | mahe | su | ṇaḥ | su-vitāya | pra | bhūtam | idam | dive | namaḥ | agne | pṛthivyai | saparyāmi | prayasā | yāmi | ratnam

युवोःof you two / in you two
युवोः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun/Adjective
Rootयुव (प्रातिपदिक)
ऋतम्cosmic order, truth
ऋतम्:
कर्म/प्रत्ययार्थ (predicate-nominative sense)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
रोदसी:
कर्तृ (of अस्तु) / संबोधन-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-युग्म ‘द्यावापृथिवी’)
सत्यम्true, truth
सत्यम्:
विशेषण/प्रत्ययार्थ
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
महेfor the great (one) / for greatness
महे:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively) / Dative form
Rootमह्/महि (प्रातिपदिक ‘महत्’)
सुwell, auspiciously
सु:
उपपद-प्रयोग (intensifier/auspicious)
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सुवितायfor good passage/prosperity
सुविताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसुवित (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
भूतम्become, come to be
भूतम्:
प्रत्ययार्थ (predicate: ‘become’)
TypeParticiple
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त)
इदम्this
इदम्:
कर्म (of नमो/सपर्यामि: ‘this [act]’) / विषय
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
दिवेto Heaven
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
नमःhomage, reverence
नमः:
कर्म/भाव (act of homage)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पृथिव्यैto Earth
पृथिव्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
सपर्यामिI worship, I honor
सपर्यामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootसपर्य् (धातु)
प्रयसाwith offering/refreshment (food, oblation)
प्रयसा:
करण
TypeNoun
Rootप्रयस् (प्रातिपदिक)
यामिI go, I proceed
यामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
रत्नम्treasure, precious gift
रत्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)